شبکه تلویزیونی سیانان گزارش داده که برآورد آژانس اطلاعات دفاعی ایالات متحده حاکی از آن است که ایران میتواند تنگه هرمز را بین یک تا شش ماه بسته نگه دارد و راهحل روشنی هم برای آن وجود ندارد.
این گزارش که روز جمعه ۲۹ اسفند منتشر شده است، میگوید که مقامهای ایالات متحده شتابان تلاش میکنند از بسته شدن احتمالی و چندماهه تنگه هرمز جلوگیری کنند.
به نوشته سیانان، آنها در محافل خصوصی اذعان دارند که بازگشایی این گذرگاه حیاتی، معضلی است که راهحل روشنی برایش وجود ندارد و دستکم تا حدی به این بستگی دارد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، حاضر است چه کارهایی برای وادار کردن حکومت ایران به توافق انجام بدهد.
یکی از مقامهای اطلاعاتی آمریکا درباره تلاشها برای بازگشایی تنگه هرمز گفت: «یکی از معماهای اصلی این جنگ این است که ایرانیها در این زمینه اهرم واقعی در اختیار دارند و راهحل روشنی هم برای آن وجود ندارد.»
این گزارش سپس به نقل از چهار منبع مطلع میگوید که طبق ارزیابی آژانس اطلاعات دفاعی که در هفتههای گذشته در داخل پنتاگون در حال گردش بوده، ایران میتواند بهطور بالقوه این آبراهه را بین یک تا شش ماه بسته نگه دارد. با این حال، مقامهای کاخ سفید و پنتاگون تأکید کردهاند که این ارزیابی، بهویژه بازه زمانی طولانیتر که برخی آن را سناریوی بدترین حالت میدانند، بهطور جدی مدنظر قرار نگرفته است.
یکی از مقامهای ارشد کاخ سفید گفت که پیت هگست، وزیر دفاع، این گزارش را ندیده و ترامپ نیز در جریان آن قرار نگرفته و از آن در تصمیمگیریهای خود استفاده نکرده است.
شان پارنل، سخنگوی پنتاگون، نیز در اظهاراتی به سیانان گفت آژانس اطلاعات دفاعی «یکی از چندین نهاد اطلاعاتی در پنتاگون است که برای بدترین سناریوهای ممکن برنامهریزی میکند.»
او افزود: «گزارش ارزیابی به این معنا نیست که آن سناریو واقعبینانه است، و خطرناک است که رسانهها بدترین حالت را برجسته کنند تا مردم آمریکا را بترسانند. من در تمام جلسات توجیهی این موضوع حضور داشتهام و بسته شدن ششماهه تنگه هرمز غیرممکن و برای وزیر دفاع کاملا غیرقابل قبول است. پنتاگون برای مقابله با اقدامات حکومت ایران جهت بستن تنگه کاملا آماده بوده و ما به دستور فرمانده کل قوا در حال رسیدگی به این چالش هستیم.»
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، نیز گفت: «همانطور که کاخ سفید مدتهاست تأکید کرده، ترامپ و تیم امنیت ملی او برای مقابله با تلاشهای حکومت ایران جهت بستن تنگه هرمز آماده بودند و ارتش آمریکا بهطور سیستماتیک بر از بین بردن توانایی این حکومت برای مختل کردن جریان آزاد انرژی تمرکز کرده است.»
آژانس اطلاعات دفاعی هم در بیانیهای اعلام کرد: « نه میتواند این ارزیابی ادعایی را تأیید و نه آن را رد کند.»
سیانان سپس به نقل از مقامهای اطلاعاتی و دولتی میافزاید که مدت زمان بسته ماندن تنگه هرمز تقریبا بهصورت روزانه تغییر میکند؛ چرا که ایالات متحده و اسرائیل همچنان با عملیات نظامی خود همچنان در حال تضعیف تواناییهای ایران برای انجام حملات هستند. به گفته آنها، طول مدت این انسداد تا حدی به میزان تأثیر این حملات بر ذخایر تسلیحاتی ایران بستگی دارد.
اما از سویی دیگر مقامهای غربی به سیانان گفتهاند که هرچند آمریکا و اسرائیل در نابود کردن نیروی دریایی و زرادخانه موشکی ایران موفق بودهاند، این کشور هنوز گزینههای دیگری برای هدف قرار دادن نفتکشها در تنگه هرمز دارد؛ از جمله قایقهای کوچک، زیردریاییهای سبک و حتی جتاسکیها. این شناورهای کوچک میتوانند در مأموریتهای انتحاری با مواد منفجره تجهیز شوند.
به گفته این مقامهای غربی، حتی اگر آمریکا موفق شود توانایی تولید موشک و پهپاد ایران را از بین ببرد، خطر عملیاتهای کوچکتر و غیرمتعارف ممکن است هفتهها ادامه داشته باشد و اسکورت نفتکشها از طریق تنگه مستلزم استفاده از چندین ناوشکن برای هر کشتی خواهد بود. همچنین یک منبع گفت ایران همچنان توانایی گستردهای برای مینگذاری با قایقهای کوچک دارد.
به گفته این منابع، ترامپ نیز نمیتواند بهسادگی به کشتیها دستور عبور از تنگه را بدهد، مگر آنکه به آنها تضمین امنیتی بدهد.
سیانان پیشتر گزارش داده بود که دولت ترامپ میزان آمادگی ایران برای بستن این گذرگاه حیاتی را دستکم گرفته بود و تصور میکرد چنین اقدامی به همان اندازه یا حتی بیشتر به ایران آسیب میزند. اما اکنون که ایران این ریسک را پذیرفته، آمریکا باید با این واقعیت روبهرو شود که بازگشایی تنگه هرمز بسیار دشوارتر از دیگر اهداف تعیینشده در این جنگ است.
یکی از مقامهای اطلاعاتی گفت: «برخلاف برتری هوایی بر ایران که تقریباً اجتنابناپذیر بود، مسئله نفت متفاوت است. دامنه نتایج احتمالی بسیار گستردهتر است و در حال حاضر نتیجهای قطعی برای حل مشکل تنگه وجود ندارد.»
ترامپ تلاش کرد ائتلافی بینالمللی برای نظارت بر تنگه تشکیل دهد، اما موفق نشد و از بیمیلی متحدان انتقاد کرد.
به نوشته سیانان، یکی از چالشها در این زمینه ویژگیهای جغرافیایی است. طول این تنگه نزدیک به ۱۰۰ مایل است. ترامپ میتواند نیروهای آمریکایی را به جزایر داخل تنگه اعزام کند تا موقعیت راهبردی برای رهگیری قایقها یا موشکهای ایرانی فراهم شود، اما این اقدام نیز مأموریتی پرخطر است که جان نیروهای آمریکایی را به خطر میاندازد.
این مقام اطلاعاتی افزود: «مردم کاملاً دستکم میگیرند که این تنگه چقدر وسیع است. از نظر لجستیکی، خط ساحلی حدود ۱۰۰ مایل طول دارد و انجام یک اقدام واحد برای خنثی کردن مؤثر تهدید ایران بسیار دشوار است. ایرانیها میتوانند در هر نقطهای از این ساحل مستقر شوند.»
در کنار اینها، اهرمهایی نیز وجود دارد که ممکن است ایران را به عقبنشینی وادار کند، از جمله تصرف جزیره جزیره خارگ که شریان حیاتی اقتصادی ایران است و حدود ۹۰ درصد صادرات نفت خام کشور از آنجا توزیع میشود، و یا نابودی زیرساختهای انرژی.
چندین مقام حمله نظامی آمریکا به این جزیره در هفته گذشته را نشانهای از میزان آمادگی ترامپ برای تضعیف حکومت ایران توصیف کردند. این جزیره در داخل دولت بهعنوان یک اهرم کلیدی دیده میشود که میتواند ایران را به بازگشایی تنگه وادار کند.
در همین حال، بسته شدن تنگه پیامدهای سیاسی و اقتصادی قابل توجهی در داخل آمریکا داشته است. قیمت نفت همچنان در حال افزایش است و میانگین قیمت بنزین در آمریکا بهطور پیوسته بالا میرود. حدود ۲۰ درصد از نفت جهان از این مسیر عبور میکند و دولت در یافتن راهحلهایی برای جبران کاهش عرضه با مشکل مواجه شده است.
