وبسایت «میدلایست آی» به نقل از چندین مقام آمریکایی و غربی گزارش داد که با تشدید حملات ایران به کشورهای خلیج فارس، عربستان سعودی موافقت کرده پایگاه هوایی ملک فهد در طائف، واقع در غرب این کشور، را در اختیار ایالات متحده قرار دهد.
این گزارش به اهمیت پایگاه هوایی ملک فهد میپردازد که در مقایسه با پایگاه هوایی شاهزاده سلطان که بارها هدف حملات ایران قرار گرفته، برای پهپادهای شاهد ایرانی دور از دسترس است. طائف همچنین در نزدیکی جده قرار دارد؛ بندری در دریای سرخ که از زمانی که ایران عملا کنترل تنگه هرمز را به دست گرفته، به مرکز حیاتی لجستیکی تبدیل شده است.
مقامهای فعلی و پیشین آمریکا به «میدلایست آی» گفتهاند که اگر دولت ترامپ در حال آماده شدن برای جنگی طولانیتر با ایران باشد، جده میتواند برای پشتیبانی از نیروهای مسلح آمریکا نقشی حیاتی داشته باشد. این در حالی است که هزاران نیروی زمینی آمریکا از شرق آسیا در مسیر اعزام به منطقه هستند.
به گفته مقامهای فعلی و پیشین، تصمیم عربستان برای گسترش دسترسی آمریکا به پایگاهها نشاندهنده تغییری در نحوه واکنش این کشور و برخی دیگر از کشورهای خلیج فارس به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران است.
یک مقام غربی در خلیج فارس به «میدلایست آی» گفت: «نگرش در ریاض به سمت حمایت از جنگ آمریکا تغییر کرده و آن را راهی برای مجازات ایران در قبال حملاتش میداند.»
به گفته مقامهای آمریکایی و غربی، دونالد ترامپ و ولیعهد عربستان طی سه هفته گذشته تماسهای تلفنی منظمی با یکدیگر داشتهاند. امارات متحده عربی نیز به آمریکا اعلام کرده که برای جنگی طولانی آماده است و هیچ فشاری بر واشینگتن برای پایان سریع درگیری وارد نمیکند.
به گفته یک مقام آمریکایی، در تماس تلفنی اوایل این ماه، شیخ عبدالله بن زاید، وزیر خارجه امارات، به همتای خود مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفته است که امارات آماده است این جنگ تا ۹ ماه ادامه یابد.
دیدگاههای متفاوت در خلیج فارس
عربستان سعودی، امارات و قطر پیشتر تلاش کردند دونالد ترامپ را از حمله به ایران منصرف کنند و با وجود میزبانی پایگاههای نظامی آمریکا، این کشورها تأکید داشتند که از خاکشان برای آغاز حملات استفاده نشود.
با این حال، کشورهای خلیج فارس بیشترین هزینه را بابت تصمیم آمریکا برای ورود به جنگ پرداختهاند. تنها امارات از آغاز جنگ تاکنون ۳۳۸ موشک بالستیک و ۱۷۴۰ پهپاد را رهگیری کرده است.
قطر هم با وجود نقش مهمش بهعنوان میانجی و تمرکز مداوم بر کاهش تنشها، شدیدترین حمله را در میان کشورهای خلیج فارس متحمل شد.
ایران در پاسخ به حمله اسرائیل به میدان گازی پارس جنوبی، با شلیک موشک به پالایشگاه رأس لفان قطر واکنش نشان داد. به گفته سعد الکعبی، وزیر انرژی قطر، خسارات وارده بین سه تا پنج سال زمان برای تعمیر نیاز دارد و بر ۱۷ درصد از تولید گاز این کشور تأثیر گذاشته است.
برخی کشورها مانند عمان اعلام کردهاند که اسرائیل آمریکا را فریب داده تا حملهای غیرقانونی به ایران انجام دهد.
همچنین نارضایتیهایی نسبت به نقش آمریکا بهعنوان تضمینکننده امنیت منطقه وجود دارد. ایالات متحده نتوانسته سامانههای رهگیر پاتریوت و تاد کشورهای خلیج فارس را دوباره تأمین کند. پایگاههای آمریکا در منطقه، که قرار بود از پادشاهیهای عربی محافظت کنند، خود هدف حمله قرار گرفتهاند. در همین حال، صادرات نفت و گاز تقریبا متوقف شده است.
بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، این هفته در نشریه اکونومیست نوشت که این «جنگ آمریکا نیست» و متحدان واشینگتن باید بهروشنی اعلام کنند که آمریکا به جنگی کشیده شده که سود چندانی برایش ندارد.
اظهارات او در تضاد با سخنان فیصل بن فرحان، وزیر خارجه عربستان بود. پس از حملات ایران به ریاض و بندر ینبع، او پیامی تند به جمهوری اسلامی داد که یکی از مقامات سابق اطلاعاتی آمریکا آن را «سخنانی جنگطلبانه» توصیف کرد.
فرحان گفت ایران «حملات شنیعی» انجام داده که «ادامه رفتارش مبتنی بر باجگیری و حمایت از شبهنظامیان و تهدید امنیت و ثبات کشورهای همسایه» است.
او افزود: «عربستان بارها تلاش کرده دست دوستی به سوی برادران ایرانی دراز کند، اما ایرانیها پاسخی ندادهاند» و تأکید کرد که این کشور حق انجام «اقدام نظامی» را برای خود محفوظ میداند.
کارشناسان میگویند اگرچه هیچیک از کشورهای خلیج فارس خواهان جنگ با ایران نبودند، اما با ورود جنگ به هفته چهارم، رویکردهای متفاوت و در حال تغییری نسبت به این درگیری در پیش گرفتهاند.
عربستان بهعنوان بزرگترین کشور منطقه، همانند امارات، جاهطلبیهایی برای نمایش قدرت نظامی در خارج از مرزهای خود دارد. در واقع، عربستان درست پیش از آغاز جنگ با ایران، به متحدان امارات در یمن حمله کرده بود.
عمان نیز برای خود نقشی بهعنوان میانجی تعریف کرده است. همچنین با توجه به اینکه این کشور کمتر از سایرین هدف حملات ایران قرار گرفته، امنیت نسبی پایتخت آن، مسقط، توجه مهاجرانی را که از دبی خارج میشوند جلب کرده است.
حملات پهپادی و موشکی ایران به زیرساختهای انرژی خلیج فارس؛ پالایشگاه بزرگ کویت هدف قرار گرفت
برنارد هیکل، استاد مطالعات خاور نزدیک در دانشگاه پرینستون، به «میدلایست آی» گفت: «در خلیج فارس شکافی در حال شکلگیری است.»
او افزود: «عربستان و امارات پیش از این جنگ بیطرف بودند، اما با حملاتی که متحمل شدهاند، به این نتیجه رسیدهاند که نمیتوانند با یک رژیم تندرو در ایران در همسایگی خود زندگی کنند؛ رژیمی که میتواند هر لحظه با بستن تنگه هرمز منطقه را تحت فشار قرار دهد.»
پایتخت عربستان، ریاض، و زیرساختهای انرژی این کشور هدف حملات ایران قرار گرفتهاند. با این حال، در منطقه و حتی بهطور فزایندهای در داخل آمریکا، این درگیری بهعنوان تلاشی از سوی اسرائیل برای گسترش نفوذ خود تلقی میشود. محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، اسرائیل را به ارتکاب نسلکشی در غزه متهم کرده است. جنگ اسرائیل در این منطقه از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون بیش از ۷۲ هزار فلسطینی را کشته است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، روز پنجشنبه در یک کنفرانس خبری با لحن پیروزمندانهای درباره جنگ سخن گفت. او اعلام کرد راهحل بسته شدن تنگه هرمز این است که پادشاهیهای عرب خلیج فارس خطوط لوله جدیدی از میان بیابان به سمت اسرائیل بسازند؛ اقدامی که عملا به اسرائیل حق وتو بر صادرات انرژی آنها میدهد.
بدر السیف، کارشناس دانشگاه کویت، به «میدلایست آی» گفت: «آنچه در ۲۴ ساعت گذشته رخ داده ما را وارد مرحلهای متفاوت از جنگ کرده است. طی سه هفته گذشته، صبر و خویشتنداری ما به چالش کشیده شده است.»
او افزود: «با این حال، نباید نقش اسرائیل را از نظر دور داشت. آنها میخواهند کشورهای خلیج فارس را وارد این جنگ کنند. و باید صریح گفت که آمریکا هیچ راهبرد خروج مشخصی ندارد.»
ابراهیم جلال، کارشناس امنیت خلیج فارس و دریای عرب، نیز به «میدلایست آی» گفت که پادشاهیهای خلیج فارس با توازنی دشوار روبهرو هستند؛ از یک سو تلاش میکنند خطوط قرمز خود را در برابر حملات ایران مشخص کنند و واکنش نشان دهند، و از سوی دیگر به خواستههای آمریکا توجه کرده و همزمان به دنبال کاهش تنش باشند.
او گفت: «کشورهای خلیج فارس نمیخواهند نامشان در کتابهای تاریخ بهعنوان کشورهایی که در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه یک همسایه بهاصطلاح اسلامی قرار گرفتهاند، ثبت شوند.»
