مجله علمی لنست با انتشار گزارشی درباره حمله هوایی روز ۱۳ فروردین ایالات متحده و اسرائیل به انستیتو پاستور در مرکز تهران هشدار داد که تخریب این نهاد صرفا موضوعی نمادین یا حتی مربوط به ایران نیست، بلکه «امنیت بهداشتی تمام منطقه را تهدید میکند».
این مجله که از معتبرترین و قدیمیترین مجلات پزشکی جهان است در گزارش تازه خود به پیشینه و اهمیت انستیتو پاستور پرداخته است، نهادی پزشکی که از ۱۰۶ سال پیش به این سو «نقشی کلیدی در مبارزه با عوامل بیماریزای انسانی در منطقه ایفا کرده و در طول تاریخ خود به مقابله با اپیدمیها و پاندمیهای متعدد کمک کرده است.»
لنست به آزمایشگاههای متعدد انستیتو پاستور، بخشهای تحقیق و تولید واکسن آن، نظارت بر عوامل بیماریزا و تیمهای واکنش به شیوع بیماری اشاره میکند و مینویسد که اما طبق تایید سازمان بهداشت جهانی، چنین موسسهای به دلیل تخریبهای ناشی از حملات هوایی، دیگر قادر به فعالیت نیست و نمیتواند خدمات بهداشتی ارائه دهد و به این اضافه کنید که «پیش از این سالها تحریم نیز نظام سلامت عمومی ایران را در وضعیتی متزلزل قرار داده بود.»
گزارشگران لنست یادآوری میکنند که این مجله در سال ۲۰۱۸ هم ابراز نگرانی کرده بود که تحریمهای ایالات متحده برنامه حذف هپاتیت ویروسی در ایران را به خطر انداخته است؛ برنامهای که به واکسنهای تولید داخل و داروهای ضروری وارداتی وابسته است. در جریان پاندمی کرونا نیز ایران با موجهای متعددی از بیماری روبرو شد، در حالی که تحریمها دسترسی به امکانات نظارت ژنومیک و سایر منابع حیاتی برای آمادگی انستیتو پاستور را محدود کرده بود.
این مجله اما تاکید میکند که حمله هوایی ایالات متحده و اسرائیل به انستیتو فراتر از همه اینها، اساسا تهدیدی وجودی است و دیگر نمیتوان آن را صرفا اختلالی در خدمات بهداشتی و درمانی دانست، بلکه اکنون «احتمال نابودی کاملِ رکن اصلی سلامت عمومی در ایران مطرح است،[چرا که] انستیتو پاستور ایران برای بیش از یک قرن، ستون نظام سلامت این کشور بوده.»
انستیتو پاستور طی دههها زیرساختهای کلیدی سلامت عمومی را در ایران فراهم کرده است از جمله آزمایش و تولید واکسن، خدمات آزمایشگاه مرجع ملی، تشخیص و نظارت ژنومیک بر بیماریهای عفونی مانند کرونا، وبا، هاری، سرخک، سل، اچآیوی/ایدز و هپاتیت ویروسی. از این رو لنست هشدار میدهد که «از دست دادن این مؤسسه صرفا موضوعی نمادین نیست؛ بلکه تهدیدی واقعی، فوری و خطرناک برای سلامت عمومی محسوب میشود.»
به نوشته این نشریه، اگرچه به هیچیک از کارکنان آسیب جسمی نرسیده است. با این حال، آزمایشگاههای مرجع حیاتی، از جمله آزمایشگاههای مربوط به نظارت ژنومیک، هاری، اچآیوی/ایدز، هپاتیت ویروسی و بیماریهای منتقله از طریق حشرات ناقل بهطور کامل از بین رفتهاند.
لنست در نهایت از جوامع بهداشتی بینالمللی درخواست میکند تا از تمام توان خود برای محافظت از زیرساختهای بهداشتی و کمک به بازسازی کامل آزمایشگاههای ضروری و توانمندیهای تشخیصی، نظارتی و واکسنسازی انستیتو پاستور ایران استفاده کنند و هشدار میدهد که «این تنها مسئلهای ملی نیست؛ بلکه امنیت بهداشتی کل منطقه در خطر است.»
ایالات متحده و اسرائیل در میانه جنگ با ایران، بامداد ۱۳ فروردین انستیتو پاستور ایران را که میراث پزشکی صد و شش ساله ایرانیان است، هدف حملات شدید هوایی قرار دادند، چنانکه تصاویر نشان از تخریب گسترده ساختمان مرکزی آن داشت. این رخداد واکنش گستردهای را بین ایرانیها به دنبال داشت و به یکی از نقاط عطف جنگ تبدیل شد.
