درگیریهای نظامی ایران و ایالات متحده که امید میرفت با امضای تفاهمنامه میان طرفین به پایان رسیده باشد، ازسر گرفته شده و در تازهترین تحول نیروهای آمریکایی شامگاه شنبه ۶ تیر ماه مناطقی در سیریک و جزیره قشم را هدف قرار دادند.
رسانههای ایران از جمله خبرگزاری فارس گزارش دادند که ساکنان سواحل و محدوده ساحلی منطقه طاهروییه سیریک صدای چند انفجار شنیدند. این گزارشها همچنین عنوان میکند که اهالی مسن در قشم نیز از شنیدهشدن صدای چند انفجار در این منطقه خبر دادهاند.
از سویی فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، با انتشار بیانیهای گزارشها درباره حملات تازه خود به ایران را تایید کرد و نوشت که حملات به دستور دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، انجام شده است.
بیانیه سنتکام بدون اشاره به مکان دقیق هدفهای خود صرفا عنوان کرده که هواپیماهای نظامی ایالات متحده در این حملات زیرساختهای نظارتی نظامی، سیستمهای ارتباطی، سایتهای پدافند هوایی، تأسیسات ذخیرهسازی پهپاد و قابلیتهای مینگذاری ایران را هدف قرار دادهاند.
درگیریهای تازه به نگرانیها درباره ملغی شدن توافق آتشبس میان ایران و ایالات متحده دامن زده، توافقی که قرار بوده پیشدرآمدی برای مذاکرات هستهای و صلح پایدار میان دو کشور باشد.
نبرد بر سر کنترل تنگه هرمز
ایران و ایالات متحده هر کدام یکدیگر را به نقض آتشبس متهم کردهاند. شبکه خبری الجزیره در گزارشی نوشت که به نظر میرسد مسئله اصلی این تنشها، تلاش طرفین برای کنترل تنگه هرمز است، آبراهی که ایران از آغاز جنگ اخیر تاکنون از آن به عنوان اهرم فشار ژئواستراتژیک استفاده کرده است.
روایت آمریکاییها این است که حملات سنتکام واکنشی به حمله به یک کشتی تجاری در تنگه هرمز است. روز پنجشنبه، یک کشتی تجاری با پرچم سنگاپور به نام «اور لاولی» در نزدیکی سواحل عمان مورد اصابت یک پرتابه ناشناس قرار گرفت. ایران اما این حمله را تایید یا تکذیب نکرده است.
با این حال ترامپ این حمله را «نقض احمقانه» توافق آتشبس نامید و افزود نیروهای آمریکایی سه پهپاد دیگر را نیز که در همان حمله هماهنگشده پرتاب شده بودند، رهگیری کردهاند.
در مقابل، ایران هم اعلام کرد که یک پرتابه به منطقهای در اطراف اسکلهای در بندر سیریک واقع در جنوب استان هرمزگان اصابت کرده است. خبرگزاری مهر به نقل از رئیس بنادر شرق هرمزگان گزارش داد که هیچ خسارتی به بندر سیریک وارد نشده و این بندر با تجهیزات سالم به فعالیت عادی خود ادامه میدهد.
همچنین وزارت امور خارجه ایران حملات اخیر آمریکا را محکوم کرد و گفت هدف قرار دادن «تاسیسات نظارت ساحلی، نقض ماده ۱ یادداشت تفاهم است» که بر توقف خصومتها در همه جبههها تاکید دارد. تهران همچنین این حمله آمریکا را نقض منشور سازمان ملل متحد دانست.
ایران کجا را هدف قرار داد و چرا؟
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که در پاسخ به این اقدام، تأسیسات نظامی آمریکا در منطقه را هدف قرار داده است. با این حال، تهران جزئیات دقیقی از نقاطی که ممکن است آسیب دیده باشند، ارائه نکرد. سپاه در بیانیهای که خبرگزاری دولتی ایرنا آن را منتشر کرد، هشدار داد: «در صورت تکرار تجاوزات، پاسخ ما گستردهتر از این خواهد بود.»
از سویی وزارت خارجه بحرین روز شنبه «حمله پهپادی منسوب به ایران در خاک خود» را محکوم کرد و آن را نقض جدی حاکمیت ملی و قوانین بینالمللی دانست. بحرین اعلام کرد که این حادثه جان غیرنظامیان را به خطر انداخته و تلاشهای منطقهای برای کاهش تنش را تضعیف کرده است و مسئولیت این وضعیت را متوجه تهران دانست.
سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا نیز روز شنبه اعلام کرد یک فروند نفتکش مورد اصابت پرتابهای ناشناس قرار گرفته است، اما افزود که تمام خدمه آن در سلامت کامل هستند.
همچنین سپاه پاسداران شامگاه پنجشنبه درباره استفاده از مسیرهای جایگزین در تنگه هرمز هشدار داد و تأکید کرد که تنها مسیرهای تایید شده توسط تهران میتوانند امنیت عبور و مرور را در این آبراه استراتژیک تضمین کنند. این هشدار پس از آن صادر شد که عمان مسیر جدیدی را در بخش جنوبی تنگه و نزدیکتر به سواحل خود اعلام کرده بود.
کمی بعد، محسن رضایی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی ایران، آمریکا را به نقض ماده ۵ تفاهمنامه متهم کرد؛ مادهای که تصریح میکند حق عبور امن کشتیهای تجاری در تنگه هرمز باید احیا شود. طبق این ماده، ایران و عمان باید درباره مدیریت آینده و خدمات دریایی این آبراه گفتوگو کنند.
ایران معتقد است که کنترل و حق مدیریت این آبراه کلیدی در دست تهران است و این موضوع به بزرگترین برگ برنده ایران در مذاکرات با آمریکا و اسرائیل تبدیل شده است.
با استفاده از گزارشهای خبرگزاری فارس، مهر، ایرنا، شبکه خبری الجزیره و حساب کاربری سنتکام در شبکه اجتماعی ایکس.
