اکونومیست در تحلیلی از تحولات پس از کشته شدن آیتالله خامنهای، از آغاز دوران جدیدی در ساختار سیاسی ایران سخن گفته که آن را «جمهوری دوم» مینامد؛ دورانی که ویژگی اصلی آن، گذار از حکومتی دینی با محوریت روحانیت به دولتی ملیگرا، جاهطلب و تحت کنترل مطلق نظامیان است.
ایالات متحده حملات خود به ایران را در بامداد پنجشنبه ۱۸ تیر گسترش داد و شهرهای مجاور تنگه هرمز و سراسر جنوب کشور، از جمله بوشهر، چابهار، بندر عباس، سیریک، جاسک، ماهشهر و جزیره ابوموسی را هدف قرار داد. همچنین گزارشها حاکی است که این حملات دستکم یک کشته در ایرانشهر بر جای گذاشته و به قطعی گسترده برق در چابهار منجر شده است.
ساعاتی پس از اقدام وزارت خزانهداری ایالات متحده در لغو معافیت تحریمهای نفتی ایران، نیروهای آمریکایی در چندین موج مناطقی از جنوب کشور را هدف حملات خود قرار دادند که این حملات تنها در بندر سیریک شماری مجروح بر جای گذاشته است. همچنین مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، نیز که برای مراسم تشییع آیتالله علی خامنهای، رهبر دوم جمهوری اسلامی، به عراق سفر کرده بود، متعاقب این حملات به تهران بازگشت.
نبرد برای اعمال حاکمیت ایران بر تنگه هرمز همچنان ادامه دارد و در تازهترین تحول، رسانههای داخلی روز سهشنبه ۱۶ تیر از حمله به نفتکشی خبر دادند که قصد داشت از مسیر عمانی حرکت کند، رخدادی که به جهش فوری قیمت انرژی در اروپا انجامید.
نگرانی واشینگتن از کارزار هدفمند اسرائیل در ادامه ترور مقامات ارشد ایرانی در حالی که ایران و آمریکا مذاکرات هرچندشکننده خود را همچنان حفظ کردهاند درحالی ابراز شده است که نام عباس عراقچی، محمد قالیباف، مجتبی خامنهای، و دیگر مقامات ارشد ایرانی در فهرست ترورهای اسرائیل ذکر شدهاند.
به گفته منابع ناشناسی که با نیویورک تایمز گفتوگو کردهاند، عمان مایل است این هزینه به صورت اختیاری در ازای خدمات مشخص باشد، در حالی که ایران اصرار دارد پرداخت آن باید اجباری گردد. مسقط امیدوار است مبالغ پرداختی، هزینههای حفظ ناوبری ایمن در این مسیر دریایی را پوشش دهد؛ شبیه به آنچه در تنگههای مالاکا و سنگاپور اجرا میشود.
آیا چرخه درگیریها میان ایران و ایالات متحده ادامه خواهد داشت یا طرفین علیرغم آن به سمت صلح حرکت میکنند؟ محمد قائدی، استاد روابط بینالملل در دانشگاه جورج واشینگتن ایالات متحده، به پرسش نیماد پاسخ میدهد.
در یادداشتی تحلیلی که در روزنامه انگلیسی گاردین منتشر شده، سایمون تیزدال ستوننویس این روزنامه استدلال میکند که اگرچه توافق اخیر میان آمریکا و ایران ممکن است برای دونالد ترامپ هزینهای سیاسی در پی داشته باشد، اما بازنده اصلی این تحولات کسی جز بنیامین نتانیاهو نیست.
روزنامه تایمز اسرائیل در یادداشتی با بازخوانی پیروزی چهرههای مورد حمایت زهران ممدانی، شهردار نیویورک، در انتخابات مقدماتی این ایالت و همچنین مذاکرات ایران و ایالات متحده در سوئیس، هفته گذشته را یکی از سختترین هفتهها برای فعالان حامی اسرائیل در آمریکا دانست.
وبسایت آکسیوس در گزارشی به پشت پرده توافق صلح میان لبنان و اسرائیل پرداخت و نوشت که چهار روز مذاکرات فشرده میان مقامات این دو کشور و با میانجیگری واشینگتن تنها با هدف تضعیف نفوذ حزبالله و ایران در لبنان انجام گرفته است.
درگیریهای نظامی ایران و ایالات متحده که امید میرفت با امضای تفاهمنامه میان طرفین به پایان رسیده باشد، ازسر گرفته شده و در تازهترین تحول نیروهای آمریکایی شامگاه شنبه ۶ تیر ماه مناطقی در سیریک و جزیره قشم را هدف قرار دادند.
پرسش اصلی این یادداشت واکاویِ یک الگوی کلان و تمدنی است. اینکه با پایانِ توافقهای بینالمللی ایران با غرب، چه دستاورد ملموسی برای ایران باقی مانده است؟ میراثِ مادی و نهادی، یا صرفا ردپایی از اسناد و ترتیبات لغزان دیپلماتیک، از دست رفتنِ زمان، فرسودگیِ امید و ظرفیتهای اجتماعی جامعه ایرانی؟