کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل حملات ایالات متحده به دبستان شجره طیبه میناب و سالن ورزشی شهر لامرد در اولین روز جنگ با ایران را مصداق جنایات جنگی دانستند و مقامات ایرانی را در جریان اعتراضات خونین دی ماه ۱۴۰۴ به جنایت علیه بشریت متهم کردند.
این کارشناسان که تحت حمایت سازمان ملل متحد مامور بررسی حقایق این رخدادها بودهاند روز پنجشنبه اعلام کردند به «مستنداتی قابل قبول» دست یافتهاند که نشان میدهد ایالات متحده مسئول حملات به مدرسه میناب و سالن ورزشی لامرد بوده که هر کدام آنها مصداق جنایات جنگی است.
مدرسه شجره طیبه میناب و سالن ورزشی لامرد در استان فارس روز ۹ اسفند هدف موشکهای ارتش ایالات متحده قرار گرفتند که در مورد نخست، ۱۵۶ غیرنظامی و در مورد دوم، دستکم ۲۱ نفر کشته شدند.
این حملات بازتاب گستردهای داشت و خشم و احساس ملی را در جامعه ایرانی برانگیخت، بهویژه فاجعه دبستان شجره طیبه که که ۱۲۰ نفر از کشتهشدگان دانشآموز ۶ تا ۱۳ ساله بودند. ۴ نفر از قربانیان حمله به سالن ورزشی لامرد نیز کودک بودند.
کارشناسان سازمان ملل در بیانیه خود عنوان کردهاند که حمله به دبستان شجره طیبه با موشک توماهاوک انجام شده که «کاملا قابلشناسایی» بوده. همچنین ارتش آمریکا در حملاتی جداگانه موشکهای هدایتشونده دقیق ترکشهای تنگستنی پخش میکرد، «مجموعه ورزشی و منطقه مسکونی قابل شناسایی» را در شهر جنوبی لامِرد هدف قرار دادند.»
بیانیه هیئت حقیقتیاب سازمان ملل میافزاید: «بهدنبال حملات ایالات متحده و اسرائیل در ۲۸ فوریه (۹ اسفند)، این هیئت به دلایل منطقی دست یافت که نشان میدهد ایالات متحده مرتکب جنایت جنگیِ انجام حملات کور و بیرویه شده است که به تلفات جانی یا جراحت غیرنظامیان یا خسارت به اهداف غیرنظامی منجر شده است.»
این هیئت همچنین اظهار داشت که مقامهای ایرانی نیز در جریان سرکوب اعتراضات سراسری، مرتکب جنایت علیه بشریت شدهاند که از جمله شامل کشتارهای غیرقانونی، شکنجه و آزار و اذیت میشود.
اعتراضات سراسری دی ماه ۱۴۰۴ از خونینترین اعتراضات تاریخ مدرن بوده که هزاران کشته بر جای گذاشت. این اعتراضات در ابتدا سویهای اقتصادی و معیشتی داشت، اما به سرعت متوجه کل ارکان حکومت ایران شد.
آمار مراجع دولتی ایران حاکیست که ۳ هزار و ۱۷۷ نفر در این اعتراضات کشته شدند. در این آمار رسمی، بخشی از جانباختگان تحت عنوان نیروهای مدافع امنیت و گروهی دیگر به عنوان افراد غیرنظامی و درگیر در حوادث دستهبندی شدهاند. با این حال سازمانها و نهادهای حقوق بشری خارج از ایران، آمارهای بسیار بالاتری گزارش کردهاند، از جمله پایگاه حقوق بشری هرانا که آمار حدود ۷ هزار نفر را ارائه کرده است.
مقامات ایرانی میگویند که اسرائیل و ایالات متحده با استفاده از این اعتراضات در صدد براندازی بودهاند و ماموران آنها اعتراضات مردم را به خشونت و کشتار کشاندهاند. گزارش رسانههای متعدد اسرائیلی و غربی نیز تایید میکند که دستکم اسرائیل تلاش داشته سوار موج اعتراضات بشود و سناریوی تغییر حکومت را پیش ببرد.
