نشریه گاردین گزارش داده است که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تماس تلفنی کمسابقهای با نیکولاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، به او «پیامی صریح و بدون تعارف» داده و از او خواسته است که بیدرنگ قدرت را در ونزوئلا واگذار کند.
بر اساس این گزارش، مادورو در پاسخ، نه تنها از کنارهگیری فوری سر باز زده، بلکه شرطهایی متقابل مطرح کرده است؛ از جمله درخواست «عفو جهانی» و مصونیت از پیگرد قضائی برای خود و متحدانش.
ترامپ روز یکشنبه تأیید کرد که این مکالمه انجام شده است. او در جمع خبرنگاران، بدون ورود به جزئیات، گفت: «نمیگویم تماس خوب یا بد بود، یک تماس تلفنی بود.» دولتهای آمریکا و ونزوئلا، تا این لحظه، توضیحی رسمی درباره محتوای این گفتوگو یا موضوعات مطرحشده ارائه نکردهاند.
با این حال، منابعی که نامی از آنها برده نشده، به روزنامه میامی هرالد گفتهاند این تماس، روز ۲۱ نوامبر انجام شده و در آن، ترامپ ضمن پیشنهاد «عبور امن» برای مادورو، همسر و پسرش، به شرط استعفای فوری، گفته است: «میتوانی خودت و نزدیکترینهایت را نجات دهی، اما حالا باید کشور را ترک کنی.» این منابع همچنین مدعی شدهاند که ترامپ وعده خروج امن را تنها برای خانواده مادورو و «فقط در صورت استعفا» مطرح کرده است.
گاردین در گزارش خود تأکید کرده که این تماس در بستر «فشار بیش از چهار ماه» دولت جدید آمریکا بر کاراکاس انجام شده است؛ فشاری که شامل اعزام گسترده ناوگان نیروی دریایی آمریکا در سواحل شمالی ونزوئلا و بستن کامل حریم هوایی این کشور به دستور ترامپ بوده است.
بر اساس روایت منتشرشده، مادورو در همین مکالمه، حاضر به واگذاری «کنترل سیاسی کشور» بوده اما شرط کرده است که «کنترل نیروهای مسلح» را برای خود حفظ کند. همچنین خواستار مصونیت جهانی و حفظ فرماندهی ارتش و نیز مصونیت قضائی کامل برای حلقه قدرت خود شده است. طبق گزارش میامی هرالد، ترامپ درخواست «تماس دوم» مادورو را نیز بیپاسخ گذاشته است.
مادورو اما روایت متفاوتی را برای هواداران خود در کاراکاس بیان کرده است. او روز دوشنبه در تجمعی در پایتخت ونزوئلا، در برابر هزاران نفر گفت کشورش «صلحی تحمیلی و ذلیلانه» را نمیپذیرد و در آنچه بهطور ضمنی پاسخ به ادعای اولتیماتوم ترامپ تعبیر شده، افزود: «ما صلح میخواهیم، اما نه صلح بردگان و مستعمرات. ما صلح با حاکمیت، آزادی و برابری میخواهیم.»
گاردین همچنین به نقل از منابع دیگر گزارش داده که این تماس با میانجیگری سه کشور و دو بازیگر منطقهای و فرامنطقهای ــ برزیل، قطر و ترکیه ــ ممکن شده است. گزارشها حاکیست که واسطهگری این سه کشور، بستر گفتوگوی مستقیم را فراهم کرده اما چشماندازی عملی برای نتیجهبخش بودن آن متصور نشده است.
با وجود ادعاهای منتشرشده، بسیاری از ناظران و کارشناسان ــ بهویژه منابع نزدیک به حکومت ونزوئلا ــ تهدیدهای نظامی ترامپ را بیشتر «بلوف سیاسی» و «ابزاری برای پرهزینه کردن بقا در قدرت» ارزیابی کردهاند. یک منبع نزدیک به حاکمیت این کشور، که روزنامه والاستریت ژورنال نیز با او گفتوگو کرده، گفته است: «مقامات ونزوئلا تهدیدهای نظامی آمریکا را جدی نمیگیرند و آنها را بخشی از همان سیاست فشار میدانند، نه برنامه اقدام مستقیم.»
در همین حال، ونزوئلا طی یک دهه اخیر با مجموعهای از بحرانهای مداوم دستبهگریبان بوده است. از انتخاب مادورو در سال ۲۰۱۳ تا امروز، او دورانهایی از فروپاشی اقتصادی، اعتراضات خیابانی، سوءقصد نافرجام، و چالشهای مکرر دیپلماتیک و امنیتی را پشت سر گذاشته است. گاردین در گزارش خود یادآوری کرده که دولت ترامپ در دوره اول ریاستجمهوری نیز سیاست «حداکثر فشار» را بر او اعمال کرده اما نتیجهای در جابجایی قدرت حاصل نشده بود.
در تحلیلی موازی، هیأت تحریریه والاستریت ژورنال نوشته است که «برکناری مادورو در راستای منافع ملی آمریکا» است، اما نسبت به عزم ترامپ برای «اقدام نظامی گسترده» تردید دارند. این نشریه هشدار داده اگر ترامپ در برابر کنارهرفتن مادورو کوتاه بیاید، «هزینهاش برای اعتبار جهانی آمریکا و شخص رئیسجمهور سنگین خواهد بود.»
در سوی مقابل، گاستاوو پترو، رئیسجمهور کلمبیا، شهر کارتاخنا را برای گفتوگوهای احتمالی میان حکومت ونزوئلا و مخالفان پیشنهاد کرده و هدف را «نشاندن طرفها به میز مذاکره» معرفی کرده است.
دولت ونزوئلا نیز در واکنشی رسمی، واشنگتن را متهم کرده که قصد دارد از مسیر فشار نظامی و سیاسی، «به ذخایر نفتی این کشور» دستاندازی کند. مادورو در نامهای منتشرشده خطاب به اوپک، گفته است آمریکا میخواهد «از طریق استفاده مرگبار از نیروی نظامی، منابع نفتی ونزوئلا را تصاحب کند.»
