در حالی که نام آمریکا و اسرائیل در جنگ با ایران سرزبانهاست، ایران در یک درگیری پیچیده منطقهای با بازیگران متعدد قرار دارد که شمارشان به ۱۱ کشور میرسد، کشورهایی که یا پایگاه نظامی در اختیار آمریکا گذاشتهاند و یا از آمریکا و اسرائیل حمایتهای لجستیکی کردهاند.
مروری بر فهرست آسمانهای غیرنظامی ناامن به وضوح نام اردن، عربستان سعودی، قبرس، بحرین، عراق، کویت، قطر و امارات در رکاب آمریکا و اسرائیل را برجسته میکند.
بریتانیا نیز این میان با رهگیری پهپادها و موشکهای ایرانی به جبهه مقابل ایران یاری میرساند، چنانچه وزارت دفاع این کشور روز یکشنبه در شبکه اجتماعی اعلام کرد که جتهای جنگنده تایفون و اف-۳۵ نیروی هوایی سلطنتی با پشتیبانی بالگردهای نظامی، چندین پهپاد ایرانی را که کشورهای خاورمیانه را هدف قرار میدادند، سرنگون کردند.
در حالی که آسمان عراق «منطقه جنگی فعال» علیه ایران به حساب میآید، مقامات ایرانی بهطور مرتب کشورهای اردن، کویت و عربستان سعودی را متهم میکنند که اجازه میدهند از خاک آنها برای انتقال تسلیحات و حمله با موشک و پهپاد استفاده شود و در عین حال از خاک قطر و امارات هم برای «حمله به زیرساختها».
مثلا پایگاه هوایی العدید در قطر که بزرگترین تأسیسات نظامی آمریکا در خاورمیانه محسوب میشود و به عنوان ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده عمل میکند، طی این جنگ با این دستاویز بارها هدف حملات ایران قرار گرفت. یا پایگاه هوایی الظفره در امارات محل استقرار داراییهای مهم هوایی و اطلاعاتی آمریکاست. این پایگاه در سالهای اخیر میزبان هواپیماهای پیشرفته شناسایی و جنگندههای مدرن بوده و نقش مهمی در جمعآوری اطلاعات، پایش هوایی و واکنش سریع ایفا میکند.
گسترش جنگ به خلیج فارس؛ از پایگاههای آمریکا مورد هدف ایران چه میدانیم؟
در سوی دیگر اما اسپانیا، سوئیس، ایتالیا، آلمان، اتریش، فرانسه، استرالیا، بلژیک و لوکزامبورگ رسما اعلام کردند مداخله نظامی علیه ایران نخواهند داشت. امتناع این متحدان اغلب کلیدی از اعطای حق پرواز بر فراز خاک و آب شان، معماری لجستیکی کمپین نظامی آمریکا و اسرائیل را پیچیدهتر کرد.
اسپانیا که سرسختترین مخالف آمریکا در بین اروپاییهاست، تمام حریم هوایی خود را به روی هواپیماهای نظامی آمریکا که در درگیری ایران شرکت داشته باشند بسته است. مارگاریتا روبلز، وزیر دفاع این کشور به صراحت گفت اسپانیا اجازه استفاده از پایگاهها یا حریم هوایی خود را برای هیچ اقدامی مرتبط با این حملات «کاملا غیرقانونی» علیه ایران نخواهد داد.
برای نمونه، برخی برآوردها حاکی است که با همکاری نکردن اسپانیا نه تنها هزینههای آمریکا عملیات برای حمله به ایران افزایش یافته بلکه ۲۵ تا ۳۵ درصد به طول مسیرهای پروازی بمبافکنهای آمریکایی افزوده شده است. آمریکا طی روزهای اول تا دوم مارس ۲۰۲۶ مجبور به خارج کردن پانزده هواپیمای جنگنده خود از پایگاه مورون اسپانیا و یازده تانکر سوخترسانی از جنوب این کشور شد. این پروسه سرعت و شدت حملههای آمریکا به ایران را متاثر کرد.
بدون اسپانیا این روزها تانکرها و بمبافکنهای آمریکایی مجبور به طی کردن مسیرهای غیرمستقیم از پایگاههایشان در بریتانیا و آلمان هستند که همین امر نیز نیاز به سوخت را در هر مأموریت حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد افزایش داده است. ابن در حالیست که اجتناب از آسمان اسپانیا بین ۱.۵ تا ۲.۵ ساعت پرواز در هر خروجی را برای آمریکا افزایش داده است.
ایران این روزها همچنین در جستوجوی مبدا اصلی شلیککننده یک پهپاد ساخت چین هست که چند روز پیش در جنوب شیراز رهگیری و سرنگونش کرد. تلویزیون دولتی ایران در گزارشی تاکید کرد که آمریکا و اسرائیل از این پهپاد استفاده نمیکند و سپس انگشت اتهام را به سوی امارات و عربستان گرفت و گفت که ممکن است یکی از این دو کشور در این حمله نقش داشته باشد.
اما اساسا مروری بر فهرست خریداران آن نوع خاص پهپاد چینی قضیه را کمی پیچیده و پاسخ به این پرسش را به زمان بیشتر و رصد فعالیتهای آینده موکول میکند.
