به دنبال شکست مذاکرات ایالات متحده و ایران در اسلام آباد، دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، هشدار داد که نیروی دریایی این کشور مسیر ورود و خروج تنگه هرمز را بلافاصله مسدود خواهد کرد. همزمان درخواستهای بینالمللی برای ادامه آتشبس و از سرگیری گفتوگوهای صلح ادامه دارد.
پس از ۲۱ ساعت مذاکره میان مقامات ایرانی و آمریکایی که با میانجیگری پاکستان در روز شنبه ۲۲ فروردین انجام گرفت، هیچ پیشرفت قابل توجهی حاصل نشد و اعضای ردهبالای هیاتهای مذاکرهکننده دو کشور اسلامآباد را ترک کردند.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور ایالات متحده که ریاست هیات آمریکایی را بر عهده داشت، عنوان کرد که ایران «پیشنهاد نهایی» آمریکا را که «بهترین» پیشنهاد هم بود نپذیرفت. از سویی محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی هم که ریاست هیات ایرانی را بر عهده داشت اعلام کرد که آمریکا در نهایت نتوانست اعتماد هیات ایرانی را در مذاکرات طولانی پاکستان جلب کند.
گزارشها حاکیست که وضعیت تنگه هرمز از عمده مسائل مورد اختلاف طرفین بوده. دونالد ترامپ نیز روز یکشنبه با انتشار پستی در شبکههای اجتماعی به وضعیت این آبراهه استراتژیک اشاره کرد و گفت که نیروهای آمریکایی فعلا مسیرهای ورودی و خروجی آن را مسدود خواهند کرد.
او نوشت که از جایی به بعد «قاعده» ورود و خروج آزادانه همه کشتیها از این تنگه اجرا خواهد شد، اما در حال حاضر «ایران اجازه نداده است که این اتفاق بیفتد».
ترامپ ادامه داد: «من همچنین به نیروی دریایی خود دستور دادهام که هر کشتیای را که در آبهای بینالمللی به ایران عوارض پرداخت کرده است، جستجو و توقیف کنند. هیچکس که عوارض غیرقانونی بپردازد، در آبهای آزاد عبور امنی نخواهد داشت.»
بر اساس گزارشها، ایران از آغاز جنگ با ایالات متحده و اسرائیل عوارضی را برای عبور کشتیها از تنگه هرمز تعیین کرده و تلاش میکند ساز و کاری حقوقی برای آن بیابد، امری که واشینگتن با آن مخالفت کرده.
آمریکا خواستار باز بودن تنگه هرمز است. به نوشته شبکه خبری الجزیره، عملیات پاکسازی مینها در حال انجام است و آمریکا نیز در این روند کمک میکند، چرا که ایران اعلام کرده قادر به پاکسازی کامل نیست و میگوید محل همه مینها را نمیداند. با این حال، تنگه هرمز هنوز باز نشده و عبور و مرور نفتکشها آزاد نیست.
ترامپ در انتهای پیام خود هشدار داده که ایالات متحده همچنان «آماده جنگ» است و ارتش این کشور در «لحظه مناسب» کار ایران را «تمام خواهد کرد».
آغاز مذاکرات مستقیم ایران و ایالات متحده پس از جنگ ۳۹ روزه؛ ادعای عبور کشتی آمریکایی از تنگه هرمز
پاکستان: آتشبس را حفظ کنید
جنگ ایران با ایالات متحده و اسرائیل پس از ۳۹ روز با میانجیگری پاکستان بهطور موقت متوقف شد و هر آن بیم ازسرگیری آن میرود. در این حال اسحاق دار، معاون نخستوزیر پاکستان، از آمریکا و ایران خواست به تعهد خود به آتشبس پایبند بمانند و مذاکرات را با «روحیهای مثبت» ادامه دهند.
او گفت لازم است دو طرف برای دستیابی به «صلحی پایدار و شکوفایی» در منطقه تلاش کنند.
دار همچنین افزود که پاکستان در روزهای آینده به تسهیل گفتوگو میان دو طرف ادامه خواهد داد و از هر دو کشور بهدلیل به رسمیت شناختن نقش اسلامآباد در دستیابی به آتشبس قدردانی کرد.
اتحادیه اروپا: دیپلماسی ضروری است
اتحادیه اروپا نیز طرفین را به ادامه دیپلماسی تشویق کرد. به گزارش خبرگزاری فرانسه، انور العنونی، سخنگوی سیاست خارجی اتحادیه اروپا، تاکید کرد که دیپلماسی برای دستیابی به توافق صلح در بحران خاورمیانه «ضروری» است.
العنونی گفت: «ما از تلاشهای میانجیگرانه پاکستان استقبال میکنیم» و افزود که بروکسل تلاش خواهد کرد به روندهای صلح آینده کمک کند.
بریتانیا و استرالیا: مذاکرات باید ادامه یابد
همچنین بریتانیا از توقف مذاکرات ابراز ناامیدی کرد. وس استریتینگ، وزیر بهداشت این کشور، به اسکاینیوز گفت: «واضح است که از اینکه هنوز شاهد پیشرفتی در مذاکرات و پایان پایدار این جنگ در ایران نیستیم، ناامید شدهایم.»
او افزود: «در عرصه دیپلماسی، تا زمانی که موفق نشوید، در حال شکست هستید. بنابراین، حتی اگر این مذاکرات به نتیجه نرسیده، به این معنا نیست که ادامه تلاش بیفایده است.»
استرالیا هم خواستار ازسرگیری مذاکرات شد و تأکید کرد که اولویت اکنون باید حفظ آتشبس و ازسرگیری دیپلماسی باشد.
پنی وونگ، وزیر امور خارجه استرالیا، هشدار داد که هر گونه تشدید تنش، تلفات انسانی را افزایش داده و اقتصاد جهانی را بیش از پیش تحت تأثیر قرار خواهد داد.
این در حالی است که یک مقام آمریکایی اعلام کرد که اکنون هیچیک از اعضای هیات آمریکایی در پاکستان باقی نماندهاند و در نتیجه، هیچ فردی در اسلامآباد برای پیگیری گفتوگوهای غیررسمی (پشتپرده) حضور ندارد.
پیشتر گمانهزنیهایی مطرح شده بود که ممکن است یکی از فرستادگان ترامپ یا هر دو برای ادامه مذاکرات در پاکستان باقی بمانند، اما پس از آنکه مذاکرات طولانی پیشرفتی در پی نداشت، چنین اتفاقی رخ نداد.
تماس پوتین با پزشکیان برای میانجیگری
رسانههای روسی در این حال از تماس تلفنی ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، با مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، خبر داده و نوشتهاند که او برای کمک به صلح اعلام آمادگی کرده است.
کرملین در بیانیهای اعلام کرد: «ولادیمیر پوتین آمادگی خود را برای تسهیل بیشتر روند دستیابی به یک راهحل سیاسی و دیپلماتیک برای این بحران و میانجیگری برای رسیدن به صلحی عادلانه و پایدار در خاورمیانه مورد تأکید قرار داد.»
روسیه که متحد اصلی ایران محسوب میشود، صبح روز آتشبس با وتوی قطعنامه پیشنهادی کشورهای خلیج فارس در شورای امنیت سازمان ملل که کشورها را به هماهنگی برای حفاظت از کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز تشویق میکرد،مانع تصویب آن شد.
