نیماد – ساعاتی پس از آن که نخستوزیر پاکستان از احتمال نهایی شدن توافق میان تهران و واشینگتن تا ۲۴ ساعت آینده خبر داد، وزارت خارجه ایران امضای یادداشت تفاهم در روز یکشنبه را رد کرد و از احتیاط دراینباره سخن گفت.
از سویی فرانسه خواستار آن شد که طرفین فرصت توافق را دریابند و امضا کنند. اما در همین حال جنگ لبنان همچنان ادامه دارد و نشانهای از توقف آتش در آن جبهه دیده نمیشود.
با تازهترین گزارشها و اظهارات مقامات ایرانی و آمریکایی و منطقهای احتمال دستیابی به توافق پایان جنگ به بالاترین حد رسیده و بهنظر میرسد طرفین راهی برای خروج از بحران پیدا کردهاند اگرچه مجهولات هنوز بسیار است، بهویژه در جبهه لبنان که اسرائیل حملات خود را متوقف نکرده است.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان که بین ایران و ایالات متحده میانجیگری کرده است، روز شنبه ۲۳ خرداد در در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ما بیش از هر زمان دیگری به توافق صلح نزدیکتر هستیم.»
وی افزود: «با توجه به اینکه احتمالا نهایی شدن توافق در ۲۴ ساعت آینده پیشبینی میشود، پاکستان در حال آماده شدن برای امضای الکترونیکی توافق صلح بلافاصله پس از آن و به دنبال آن مذاکرات فنی در هفته آینده است.»
اما سخنگوی وزارت خارجه ایران تاریخ یکشنبه ۲۴ خرداد برای امضای یادداشت تفاهم را رد کرد و گفت که «درباره زمان دقیق امضا تفاهمنامه باید منتظر بمانیم.»
اسماعیل بقایی همچنین عنوان کرد که اگرچه زمان امضای یادداشت تفاهم «فردا نخواهد بود اما احتمال اینکه در روزهای آتی این اتفاق رقم بخورد منتفی نیست.»
او افزود که به دلیل «تزلزل طرف مقابل» باید در مورد هرگونه اظهارنظر درباره تاریخ امضا با احتیاط عمل کرد.
یک روز قبل از این عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، اعلام کرده بود که هیچ زمانی طرفین به اندازه امروز به توافق نزدیک نبودهاند. آقای عراقچی در مصاحبهای با تلویزیون دولتی ایران کلیاتی نیز از این یادداشت تفاهم ارائه داد که از جمله موارد قطعی آن پایان جنگ، اعلام احترام طرفین به حاکمیت ملی یکدیگر و همچنین پایان جنگ در تمامی جبهههاست.
با این حال هیچ نشانهای از کاهش درگیری در لبنان وجود ندارد. گزارش خبرگزاری رسمی لبنان حاکی است که اسرائیل در روز شنبه حملات خود به شهرهای صور و نبطیه را از سر گرفته و «دستور تخلیه» مناطق گسترده این شهرها را صادر کرده است.
وزیر دفاع اسرائیل نیز در این روز گفت که ارتش این کشور از مناطق امنیتی خود در لبنان، سوریه و غزه عقبنشینی نخواهد کرد و تأکید کرد که اسرائیل باید «توانایی اقدام مستقل برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاحهای هستهای» را حفظ کند.
این میان تنشها در خلیج فارس هم ادامه دارد چنانکه فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، اعلام کرد که چندین پهپاد ایرانی را در تنگه هرمز سرنگون کرده است.
مقامات ایرانی میگویند که این یادداشت تفاهم در حال حاضر شامل ۱۴ ماده است و آغازی برای یک فرایند ۶۰ روزه را خواهد بود طی آن مذاکرات بر سر مسائل حل نشده، از جمله پرونده هستهای از سرگرفته شود. تهران هشدار داده که اگر تعهدات ذیل تفاهمنامه در بازه زمانی توافقشده اجرا نشود، مذاکرات ادامه نخواهد یافت.
با این حال ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، ابراز خوشبینی کرده که اراده واقعی در هر دو طرف برای دستیابی به توافق وجود دارد. بارو در مصاحبهای با خبرگزاری فرانسوی السیآی گفت: «ما از هر دو طرف میخواهیم که از این فرصت برای پایان دادن به وضعیتی که آشکارا غیرقابل دفاع است و همه طرفها در آن بازنده خواهند بود، استفاده کنند.» او افزود که همین پیام را صبح امروز مستقیما به همتای ایرانی خود منتقل کرده است.
بارو گفت: «من محتاط هستم، اما نشانههای مثبت در حال افزایش است. احساس میکنم هر دو طرف ارادهای برای دستیابی به این توافق دارند.»
این میان رسانههای آمریکایی از آمادهسازی برای مراسم امضای احتمالی یادداشت تفاهم در ژنو خبر دادهاند و گفته میشود که قرار است جی. دی. ونس، معاون رئیس جمهور ایالات متحده، در این مراسم شرکت کند.
