اعتراضات در شهرهای مختلف ایران که در ابتدا با محوریت مشکلات اقتصادی و معیشتی شکل گرفته بود برای سومین روز متوالی ادامه یافت و در روز سهشنبه ۹ دی دانشگاههای تهران به یکی از کانونهای اصلی آن تبدیل شد.
ویدیوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی گویای تجمع دانشجویان در دانشگاههای تهران، صنعتی شریف، امیرکبیر، علم و فرهنگ، علم و صنعت، بهشتی و خواجه نصیر بوده است.
همچنین گزارشها و تصاویری نیز از اعتراضات در نواحی مختلف پایتخت از جمله خیابانهای منتهی به بازار تهران، میدان شوش و خیابان جمهوری منتشر شده است. با این حال اعتراضات به تهران محدود نبوده و شهرهای مختلفی نظیر کرمانشاه، شوش، اصفهان و شیراز نیز شاهد تجمعاتی بوده که در برخی موارد با مداخله خشونتآمیز نیروهای امنیتی و انتظامی و شلیک گاز اشکآور همراه بوده است.
خبرگزاری فارس، از رسانههای محافظهکار نزدیک به سپاه پاسداران، مدعی شد که «فراخوان اعتراضی امروز با استقبال عمومی مواجه نشد» و خیابانهای تهران و دیگر شهرها «آرام گزارش شدهاند». با این حال فارس نیز اذعان داشته که دانشگاههای تهران صحنه اعتراضات بوده و از جمله دانشجویان در دانشگاه امیرکبیر و علم و فرهنگ شعارهایی نظیر «نه غزه، نه لبنان، جانم فدای ایران» و «مرگ بر دیکتاتور» سر دادهاند.
گزارش فارس همچنین وقوع اعتراضات کسبه بازار آهن در تهران را تایید کرده است.
آغاز و گسترش اعتراضها
نخستین جرقه اعتراضها روز یکشنبه در قلب اقتصادی تهران، بهویژه مراکز خرید و بازارهای اصلی زده شد و با گذشت زمان به شهرهایی همچون اصفهان، کرمانشاه، شیراز، یزد، مشهد، کرج، همدان، ملارد و قشم نیز کشیده شد. گ
گزارشها و تصاویر منتشرشده نشان میدهد که محور اصلی این اعتراضها بحران معیشت، تورم، افزایش هزینههای زندگی و نگرانی مردم نسبت به آینده اقتصادی کشور بوده است اما اعتراضات به سرعت رنگ و بوی ضدحکومتی گرفته که چنانکه معترضان شعارهایی علیه رهبر جمهوری اسلامی و همچنین در حمایت از خاندان پهلوی و حکومت سلطنتی پیشین ایران سر دادهاند.
اعتصاب و تعطیلی گسترده در بازار تهران
از تصاویر منتشر شده چنین برمیآید که بازار بزرگ تهران برای سومین روز پیاپی در اعتصاب به سر برد. یکی از این تصاویر بازار سید اسماعیل را نشان میدهد که تمام مغازههای آن بستهاند و راوی که در صحنه حضور دارد اعلام میکند امروز ۹ دی است.
همچنین گزارشهایی از اعتصاب و تعطیلی در بازار شوش، خیابان صابونیان، بازار زرگرها، و تجمع در بازار آهن شادآباد منتشر شده است. در این حال گفته میشود که نیروهای انتظامی در برخی نقاط وارد بازار شده و کسبه را به بازگشایی مغازهها ترغیب یا تهدید کردهاند. ماموران انتظامی در عین حال در مواردی از جمله در میدان شوش، از گاز اشکآور برای متفرق کردن معترضان استفاده کردهاند.
وضعیت شهرهای مختلف
روز سهشنبه ویدیوهای متعددی از اعتراضات در شهرهای مختلف منتشر شد که خبرگزاری فارس مدعی شده قدیمی هستند یا روی آنها صدا گذاشته شده است.
ویدیوهایی از اعتراضات در شهر کرمانشاه منتشر شده است که مردم در آن شعار «مرگ بر گرانی» سر میدهند و از همشهریهای خود میخواهند که به تجمع بپیوندند. ویدیویی نیز از تعطیلی مغازهها خیابان حضرتی شهر شیراز منتشر شده است.
تصاویر منتشرشده در مشهد هم نشان میدهد که نیروهای امنیتی و یگانهای ضدشورش بهطور گسترده در سطح شهر مستقر شدهاند.
تعطیلیهای گسترده با عنوان «مدیریت انرژی»
دولت ایران ایران در این حال روز چهارشنبه را در بسیاری از استانهای ایران تعطیل اعلام کرده و گفته که دلیل آن «برودت هوا» و نیاز به ذخیره انرژی است.
اطلاعیه دولت نخست شامل چند استان محدود از جمله تهران، همدان و خراسان رضوی میشد که میگفت تمامی ادارات دولتی، مدارس، دانشگاهها، بانکها و شهرداریهای این استانها به جز مراکز درمانی، خدماتی، امدادی و واحدهای انتظامی روز چهارشنبه تعطیل خواهند بود. اما این فهرست مدام گستردهتر شد و در نهایت به ۱۷ استان رسید که از جمله آنها کرمانشاه، کردستان، اردبیل، زنجان، ایلام، کرمان، کهگیلویه و بویراحمد و فارس است.
واکنشهای داخلی: میان وعده اصلاح و هشدار امنیتی
مسعود پزشکیان، رئیسجمهوری ایران، اعلام کرده است که «معیشت مردم دغدغه هر روز» اوست و دولت اصلاح نظام پولی و بانکی و حفظ قدرت خرید مردم را در دستور کار دارد. او همچنین گفته است به وزیر کشور ماموریت داده تا از مسیر گفتوگو با «نمایندگان معترضان» مطالبات آنان را بشنود.
اما از سوی دیگر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی هشدار داده که «بدخواهان تلاش دارند مطالبات اقتصادی مردم را به آشوب بکشانند». آقای قالیباف گفته است مردم اجازه نخواهند داد اعتراضها از مسیر خود منحرف شود و «به اغتشاش» تبدیل گردد.
مقامات ایران اغلب اعتراضات در کشور را «اغتشاش» میخوانند که این امر راه را برای برخورد با معترضان باز میکند. با این حال فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، روز سهشنبه گفت که دولت اصل اعتراض را به رسمیت میشناسد و حتی «صداهای تند» را هم خواهد شنید.
به گفته او، مردم زمانی صدای خود را بلند میکنند که تحت فشار شدید اقتصادی قرار گرفته باشند و دولت موظف است به این صدا توجه کند.
دولت ایران در همین راستا اعلام کرد رئیسکل بانک مرکزی تغییر کرده و عبدالناصر همتی جایگزین محمدرضا فرزین شده است؛ اقدامی که به نظر میرسد یکی از پاسخهای فوری دولت به بحران بازار ارز و نارضایتیهای اقتصادی باشد. شماری از نمایندگان مجلس نیز با ارسال نامهای هشدار دادهاند که ادامه نوسانهای ارزی میتواند تورم را تشدید و فشار بر جامعه را سنگینتر کند.
بیشتر بخوانید:
جهش نرخ ارز و تعطیلی مغازهها؛ بازارهای تهران ملتهب شد
ریشههای تورم مزمن در ایران و اصلاحات ضروری
بحران در نظام بانکی ایران؛ «روزِ صفر» در پیش است؟
نیماد منتشر میکند: روایت ناگفته طهماسب مظاهری از پشتپرده کاهش سود بانکی در دولت احمدینژاد
