نیویورکتایمز در گزارشی تحلیلی مینویسد که شش ماه پس از بازداشت نیکلاس مادورو توسط نیروهای ویژه آمریکا، مارکو روبیو عملاً اداره بخشهای کلیدی حکومت ونزوئلا را از واشینگتن هدایت میکند؛ از درآمدهای نفتی و تحریمها گرفته تا تصمیمهای اقتصادی و برخی انتصابهای دولتی.
بر اساس این گزارش، دولت موقت ونزوئلا به ریاست دلسی رودریگز، معاون پیشین مادورو، با حمایت آمریکا اداره میشود. روبیو و رودریگز بهطور مستمر با یکدیگر در تماس هستند، اما این رابطه بیش از آنکه یک مشارکت برابر باشد، بازتابی از برتری سیاسی و اقتصادی واشینگتن بر کاراکاس است.
مهمترین ابزار این نفوذ، کنترل درآمدهای نفتی ونزوئلاست. بخش عمده درآمد صادرات نفت ابتدا وارد سیستم مالی آمریکا میشود و سپس با شرایطی که وزارت خارجه و وزارت خزانهداری تعیین میکنند، در اختیار دولت ونزوئلا قرار میگیرد. این سازوکار از یک سو به کاهش برخی فسادهای گسترده و محافظت از داراییهای ونزوئلا در برابر طلبکاران بینالمللی کمک کرده، اما از سوی دیگر دولت موقت را به تصمیمهای واشینگتن وابسته ساخته است؛ زیرا پرداخت حقوق کارکنان دولت و حفظ ارزش پول ملی به همین منابع بستگی دارد.
روبیو همچنین درباره اجرای تحریمها، صدور مجوز فعالیت شرکتهای خارجی و دسترسی سرمایهگذاران به بازار ونزوئلا نقش تعیینکننده دارد. او تلاش کرده حضور شرکتهای آمریکایی در صنعت نفت این کشور را گسترش دهد و همزمان نفوذ رقبایی مانند روسیه را کاهش دهد.
پس از وقوع دو زمینلرزه بزرگ در ونزوئلا، آمریکا حدود ۹۰۰ نیروی نظامی، نزدیک به ۴۰۰ میلیون دلار کمک و تجهیزات امدادی به این کشور اعزام کرد. با این حال، این بحران برنامه اعلامشده روبیو برای گذار به دموکراسی را با چالش روبهرو کرده است. دولت ترامپ سه مرحله را برای سیاست خود در ونزوئلا ترسیم کرده است: بازسازی اقتصاد، تثبیت کشور و در نهایت برگزاری انتخابات آزاد؛ اما زمان اجرای مرحله سوم همچنان مشخص نیست.
منتقدان، این سیاست را نمونهای از مداخله مستقیم در حاکمیت یک کشور مستقل میدانند. به اعتقاد آنان، آمریکا ضمن بهرهبرداری از منابع طبیعی ونزوئلا، بخش بزرگی از ساختار قدرت وابسته به مادورو را نیز حفظ کرده و به این ترتیب، حکومتی غیرمنتخب را بر سر کار نگه داشته است.
در مقابل، دولت ترامپ استدلال میکند که این مدل مدیریتی از فروپاشی کامل اقتصاد ونزوئلا جلوگیری کرده و زمینه بازسازی کشور را فراهم آورده است. به گفته سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، هدف واشینگتن تبدیل دوباره ونزوئلا به کشوری با ثبات و شریک اقتصادی ایالات متحده است.
ونزوئلا گزارش بلومبرگ درباره صادرات نفت به اسرائیل را «جعلی» خواند
نفوذ روبیو تنها به اقتصاد محدود نمیشود. گزارش میگوید دولت موقت در برخی انتصابهای کلیدی، از جمله وزیر دفاع، نظر او را جویا میشود. همچنین آمریکا بر سیاست خارجی کاراکاس نیز اثرگذار است. برای نمونه، پس از حمله آمریکا به ایران، وزیر خارجه ونزوئلا بیانیهای در محکومیت این اقدام منتشر کرد، اما پس از اعتراض واشنگتن، این پیام حذف شد؛ رخدادی که به نوشته گزارش، نشانهای از محدود شدن استقلال سیاست خارجی ونزوئلاست.
در حوزه امنیتی نیز همکاری دو کشور افزایش یافته است. دولت موقت ونزوئلا چندین فرد تحت تعقیب آمریکا را بازداشت یا مسترد کرده و در عملیاتی مشترک، اطلاعات لازم برای هدف قرار دادن یکی از رهبران باند «ترن د آراگوا» را در اختیار نیروهای آمریکایی قرار داده است.
با وجود این همکاریها، آینده سیاسی ونزوئلا همچنان مبهم است. ماریا کورینا ماچادو، رهبر مخالفان، همچنان یکی از محبوبترین چهره سیاسی کشور محسوب میشود، اما دولت ترامپ برای حفظ ثبات، همکاری با دلسی رودریگز را بر حمایت از او ترجیح داده است. در نتیجه، سرمایهگذاران نیز نسبت به آینده این ساختار تردید دارند و از شکنندگی توافقهای سیاسی و اقتصادی نگراناند.
گزارش در پایان نتیجه میگیرد که تصمیم درباره زمان برگزاری انتخابات آزاد، بیش از آنکه در اختیار دولت موقت ونزوئلا باشد، به سیاستهای مارکو روبیو و دولت آمریکا وابسته است؛ وضعیتی که به باور نویسندگان، نمونهای کمسابقه از اعمال نفوذ واشینگتن بر اداره یک کشور مستقل در دهههای اخیر به شمار میرود.
