همزمان با افزایش تنشها میان تهران و واشنگتن، ارزیابیها از سرانجام جمهوری اسلامی و فردای ایران وارد مرحلهای تازه شده و از یک سو صدراعظم آلمان تاکید داشته که حکومت روحانیون آخرین روزهای خود را میگذراند و از سوی دیگر وزیر خارجه ایالات متحده گفته است که هیچ تصویر روشنی از فردای احتمالی سرنگونی رهبر جمهوری اسلامی وجود ندارد.
ایران که این روزها داغدار کشته شدن هزاران تن در جریان اعتراضات اخیر و سرکوب حکومتی گسترده است، در آستانه مداخله نظامی احتمالی آمریکا قرار دارد، چنانکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، تهدید کرده این حمله بسیار شدیدتر از حمله تابستان امسال خواهد بود که تاسیسات هستهای ایران مورد هدف واقع شد.
در این حال فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، روز چهارشنبه ۸ بهمن بار دیگر تاکید کرد که سقوط حکومت جمهوری اسلامی قریبالوقوع است.
به گزارش نشریه تایمز اسرائیل، مرتس که در نشست خبری مشترکی با نخستوزیر رومانی حضور یافته بود، گفت: «حکومتی که تنها از طریق خشونت عریان و ایجاد رعب و وحشت علیه مردم خودش میتواند در قدرت بماند، آخرین روزهای خود را میگذراند. این امر میتواند ظرف چند هفته اتفاق بیفتد؛ این رژیم هیچ مشروعیتی برای اداره کشور ندارد.»
شمار کشتهشدگان اعتراضات اخیر در ایران مبهم است و در حالی که مقامات جمهوری اسلامی آن را ۳ هزار و ۱۷۷ عنوان کردهاند، گروههای حقوق بشری آن را بهمراتب بیشتر میدانند و از جمله هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، آخرین آمار را ۶ هزار و ۲۲۱ نفر اعلام کرده است.
بیشتر بخوانید:
هشدار ترامپ به ایران: زمانی باقی نمانده؛ سپاه: انگشتمان روی ماشه است
کمک یا تشدید بحران؟ گزارش والاستریت ژورنال از سناریوهای ترامپ برای مداخله در ایران
اعتراضات در ایران؛ قطع کانال ارتباطی تهران و واشنگتن و آمادهباش نظامی
اعتراضات در ایران؛ هفدهمین روز در سایه مواضع رهبران جهان و انتظار برای تصمیم ترامپ
اعتراضات ایران؛ «ترامپ گزینه مداخله نظامی را بررسی میکند»
این میان گمانهزنیها درباره سقوط احتمالی جمهوری اسلامی افزایش یافته و پرسشهای بیپاسخ بسیاری درباره سرنوشت علی خامنهای، رهبر آن و فردای ایران مطرح است. مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، نیز روز چهارشنبه در جلسه کمیته روابط خارجی سنای آمریکا عنوان کرد که فعلا نمیتوان به این پرسشها پاسخ داد.
به گزارش شبکه خبری سیانان، روبیو به سناتورهای آمریکایی گفت: «اگر رهبر جمهوری اسلامی کنار گذاشته شود، هیچکس نمیداند چه کسی قدرت را در دست خواهد گرفت. فکر نمیکنم هیچکس بتواند پاسخ سادهای بدهد که بعدش چه اتفاقی میافتد.»
او سپس خاطرنشان ساخت که تغییر رژیم در ایران «بهمراتب پیچیدهتر» از سرنگونی نیکلاس مادورو در ونزوئلا خواهد بود. مادورو در عملیاتی سریع و برقآسا به دست نیروهای آمریکایی ربوده و به ایالات متحده منتقل شد. برخی از تحلیلگران همین الگو را درباره علی خامنهای نیز پیشبینی میکردند، احتمالی که مارکو روبیو آن را رد کرد.
وزیر خارجه ایالات متحده گفت: «تصور میکنم این وضعیت حتی بسیار پیچیدهتر از چیزی باشد که اکنون دربارهاش صحبت میکنیم، چون با حکومتی طرف هستیم که مدت بسیار طولانی در قدرت بوده است. اگر چنین سناریویی روزی مطرح شود، به بررسی بسیار دقیق و محتاطانه نیاز دارد.»
روبیو در عین حال حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه را «دفاعی» توصیف کرد و گفت بین ۳۰ تا ۴۰ هزار نیروی آمریکایی در هشت یا نه پایگاه در منطقه مستقر هستند. به گفته او، این نیروها در برد هزاران پهپاد و موشک بالستیک کوتاهبرد ایران قرار دارند و همین امر ضرورت جلوگیری از هرگونه حمله احتمالی علیه نیروهای آمریکایی و متحدان واشنگتن را برجسته میکند.
او گفت: ما باید بهطور اصولی نیروی کافی و قدرت لازم را در منطقه داشته باشیم تا بتوانیم در برابر این حمله احتمالی دفاع کنیم. علاوه بر این، توافقهای امنیتی، از جمله برنامه دفاع از اسرائیل و موارد دیگر، ایجاب میکند که آرایش نظامی مناسبی برای دفاع از متحدانمان در منطقه داشته باشیم.»
وزیر خاجه ایالات متحده اما با وجود این هشدارها تاکید کرد که جمهوری اسلامی اکنون «احتمالا ضعیفتر از هر زمان دیگری» است. به گفته او، اقتصاد ایران در حال فروپاشی است و اگر جمهوری اسلامی حاضر به «تغییر» نشود و سرنگون هم نگردد، اعتراضات در آینده بار دیگر شعلهور خواهد شد.
ایالات متحده مجموعه عظیمی از ناوهای هواپیمابر، ناوشکنها، رزمناوهای پشتیبانی و زیردریاییهای خود را به خاورمیانه اعزام کرده که از جمله آنها گروه صربت ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن است. ایران در این حال میگوید که در بالاترین سطح آمادگی نظامی قرار داد و به هر حمله آمریکا پاسخ خواهد داد.
بیشتر بخوانید:
«فروپاشی رژیم ایران محتمل است، اما دموکراسی نه»
اقتصاد فرسوده و جامعه خسته؛ چرا ایران به نقطه اعتراض رسید؟
اکونومیست: بقای خونین و فروپاشی خشونتبار، دو سناریوی سیاه برای ایران
الجزیره: اتهام مداخله خارجی در اعتراضات ایران و نقش «عملیاتهای مخفی» اسرائیل
