اعتراضهای سراسری در ایران در حالی دهمین روز خود را پشت سر گذاشت که بازار تهران بار دیگر میداندار بود و به صحنه اعتصاب و برخوردهای امنیتی تبدیل شد. همچنین اخبار کماکان تحت تاثیر حمله ماموران امنیتی به بیمارستانی در شهر ملکشاهی ایلام است که واکنشهای گستردهای را برانگیخت.
ویدیوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی گویای تعطیلی مغازهها در بازار تهران و تجمع گسترده معترضان در روز سهشنبه ۱۶ دی است که با شعارهایی علیه رهبر جمهوری اسلامی و هجوم نیروهای امنیتی و شلیک گازآشکآور به معترضان همراه بوده است.
رسانههای محافظهکار داخل ایران نظیر خبرگزاری فارس وقوع تجمعات اعتراضی در بازار تهران را تایید کردهاند، اگرچه لحن گزارش و اطلاعاتشان سعی در کوچنمایی این رخداد دارد.
فارس نوشت: «حدود ۱۵۰ نفر در خیابان ناصرخسروی بازار تهران شعار دادند که با ورود نیروهای پلیس این تجمع متفرق و افراد به کوچههای اطراف پراکنده شدند.» به نوشته این رسانه، «تجمع کوچکی از بازاریان در خیابان سعدی، لالهزار و بازار آهنگرهای تهران نیز با حضور نیروهای پلیس، بدون گسترش، پایان یافت».
اما ویدیوهای منتشرشده آشکارا تعقیب و گریز نیروهای امنیتی و معترضان در کوچههای تنگ و باریک بازار تهران را نشان میدهد که از یک سو با شلیک گازاشکآور و از سوی دیگر با شعارهای ضدحکومتی معترضان همراه است.
از ایلام تا تهران؛ دو بیمارستان در کانون روایتها
ویدیویی نیز در شبکههای اجتماعی دستبهدست شده که گفته شده شلیک گاز اشکآور در نزدیکی بیمارستان سینا در میدان حسنآباد تهران است، ولی ویدیو صدا ندارد و نمیشود تاییدش کرد. بیبیسی فارسی نوشته که گاز اشکآور در اطراف بیمارستان سینا شلیک شده اما صدای آمریکا میگوید که به داخل بیمارستان شلیک شده.
نیماد بهطور مستقل نمیتواند آن را تایید کند، اما این روایت، فارغ از صحت و سقم آن، در کنار گزارش هجوم نیروهای امنیتی به بیمارستان «امام خمینی» در شهر ملکشاهی استان ایلام قرار میگیرد که به قصد بازداشت معترضانی که در آنجا بستری شده بودند صورت گرفت و واکنش گستردهای را برانگیخت.
گزارشها حاکی از آن بود که نیروهای امنیتی شیشههای بیمارستان »امام خمینی» شهر ملکشاهی را شکستند و به ضرب و شتم حاضران پرداختند. رسانههای دولتی هچوم نیروهای امنیتی به بیمارستان را تایید کردند، اگرچه مدعی شدند کسانی که آنها را «اغتشاشگر» مینامند در بیمارستان سنگر گرفته بودند.
وزارت خارجه ایالات متحده این رخداد را «جنایت علیه بشریت» نامیده و مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، دستور بررسی واقعه را داده است.
بیشتر بخوانید:
آنچه درباره نهمین روز اعتراضات میدانیم؛ اژهای تهدید کرد، چهار گوشه ایران شلوغ شد
در هفتمین روز اعتراضات چه گذشت؛ کشتهها در غرب ایران و واکنش علنی خامنهای
آنچه درباره ششمین روز اعتراضات در ایران میدانیم؛ خاکسپاری کشتهشدگان و تهدید ترامپ به مداخله
آنچه درباره روز پنجم اعتراضات در ایران میدانیم؛ از کشته در کوهدشت تا درگیریهای خونین لردگان
اعتراضات در ایران؛ هشدار برخی روشنفکران درباره نحوه روایت وقایع برای غرب
اعتراضات فراتر از پایتخت؛ تداوم تجمعها در شهرکرد و یزدانشهر
گزارشها همچنین از گسترش جغرافیایی اعتراضاعات حکایت دارد. اعتراضات روز سهشنبه در شهرهایی چون شهرکرد و یزدانشهر نجفآباد نیز ادامه یافت. گفته میشود تجمعات در یزدانشهر واکنشی به بازداشتهای اخیر و اولتیماتوم خانوادههای بازداشتشدگان برای آزادی آنها بود.
ویدیویی در شبکههای اجتماعی منتشر شده که معترضان پاسخ ایلان ماسک، مالک شبکه اجتماعی ایکس، به علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، را شعار کردهاند. ایلان ماسک در پاسخ به این پست حساب کاربری آقای خامنهای که نوشته بود تسلیم نمیشویم، عبارت «زهی خیال باطل» را به زبان فارسی منتشر کرد. معترضان نیز در این ویدیوی شبانه شعار میدهند: «خامنهای قاتل، زهی خیال باطل». گفته میشود این ویدیو مربوط به روستای چنار در همدان است، اگرچه صدایی روی این ویدیو نیست که زمان و مکان آن را تایید کند.
همراهی چهرههای مذهبی و هنری
در این حال همراهی شخصیتها و چهرههای سیاسی و هنری با معترضان نیز ادامه دارد. مولوی عبدالحمید، امام جمعه اهل سنت زاهدان، خشونت مرگبار علیه معترضان را «جرم بینالمللی» و از نظر شرعی «حرام» دانست و خواستار توقف برخوردهای خشونتآمیز شد.
در حوزه فرهنگ و هنر نیز علیرضا قربانی و همایون شجریان اعلام کردند کنسرتهای خود را «به نشانه همدلی با مردم ایران» لغو کردهاند.
بحران اقتصادی در سایه اعتراضات
در دهمین روز اعتراضات، بحران اقتصادی نیز تشدید شد. قیمت دلار در بازار آزاد از ۱۴۷ هزار تومان گذشت و بهای سکه به حدود ۱۷۰ میلیون تومان رسید. این در حالی است که دور جدید اعتراضات از هفتم دیماه و در واکنش به جهش نرخ ارز و سقوط ارزش پول ملی آغاز شد.
اعتراضات کنونی که ابتدا با مطالبات معیشتی و اقتصادی شکل گرفت، اکنون ابعاد سیاسی، امنیتی و بینالمللی گستردهتری یافته و با وجود برخوردهای امنیتی، همچنان در نقاط مختلف ایران ادامه دارد.
تعداد کشتهشدگان، مجروحان و بازداشتشدگان این اعتراضات همچنان بهطور دقیق مشخص نیست. گزارشهایی از تلفات در شهرهایی مانند ملکشاهی ایلام، جعفرآباد کرمانشاه، مرودشت و قم منتشر شده، اما مقامات رسمی تاکنون آمار جامع و مستقلی ارائه نکردهاند. با این حال، بر پایه گزارشهای پراکنده رسانههای داخلی از جمله خبرگزاری فارس، میتوان با قطعیت گفت شمار کشتهشدگان از ۱۰ نفر فراتر رفته است. در همین حال، نهاد حقوق بشری هرانا تعداد جانباختگان را دستکم ۲۹ نفر اعلام کرده که دو نفر آنها نیروهای امنیتی بودهاند.
بیشتر بخوانید:
آنچه درباره اعتراضات کنونی در ایران میدانیم؛ از بازار تا دانشگاهها
آنچه درباره اعتراضات در فسا میدانیم؛ از هجوم به فرمانداری تا تکذیب کشته شدن معترضان
جهش نرخ ارز و تعطیلی مغازهها؛ بازارهای تهران ملتهب شد
مواضع صریح تاجزاده در میانه اعتراضات؛ واکنش کیهان و احضار قضایی جدید
