وبسایت میدلایست آی موقعیت ترکیه را در برابر حمله اسرائیل به فرودگاه نظامی «ابوالظهور» سوریه ارزیابی کرده، پایگاهی که طبق گزارشها، آنکارا خود را برای کنترل آن آماده میکرد، اما اکنون این حمله دولت اردوغان را در شرایطی پیچیده قرار داده است.
این رسانه مینویسد، ترکیه تلاش کرده است تا حملات روز سهشنبه اسرائیل به فرودگاه نظامی «ابوالظهور» در شمال سوریه، واقع در حدود ۷۰ کیلومتری مرز ترکیه، را کماهمیت جلوه داده و آن را ترفند انتخاباتی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، جلوه دهد.
نتانیاهو اخیرا در تبلیغات انتخاباتی خود، رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، و زهران ممدانی، شهردار نیویورک، را به عنوان دشمنان اسرائیل به تصویر کشیده است.
با این حال، این حمله بلافاصله پس از امضای توافق دفاعی مکه میان ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان صورت گرفت؛ موضوعی که نشان میدهد اسرائیل ممکن است درصدد تضعیف اعتبار آنکارا به عنوان متحد سوریه باشد.
دولت سوریه این حمله را محکوم کرد و اعلام کرد که باند این فرودگاه متروکه هدف هشت حمله هوایی قرار گرفته است.
به نوشته میدلایست آی، مقامهای اسرائیل ابتدا توجیهات متناقضی ارائه دادند؛ آنها احمد الشرع، رئیسجمهور سوریه، را به حمایت از گروههای نیابتی متهم کردند، اما پس از آن لحن و موضعگیری خود را تغییر دادند.
دفتر نخستوزیری اسرائیل در بیانیهای اعلام کرد که اسرائیل و سوریه توافق کرده بودند وضعیت موجود امنیتی را حفظ کنند، «وضعیتی که سوریه با اجازه دادن به استقرار نیروهای ترکیهای در فرودگاهی نظامی در نزدیکی حلَب، در آستانه نقض آن بود.»
بر اساس گزارشها، این حملات زمانی رخ داد که ترکیه برای به دست گرفتن کنترل این پایگاه آماده میشد و اندکی پس از خروج یک هیئت رسمی ترک از محل انجام گرفت.
با این حال، مقامهای سوری به میدلایست آی گفتند که یک تیم فنی ترکیهای وظیفه تعمیر باند و برج مراقبت را بر عهده داشته و هیچ حضور نظامی در این پایگاه وجود نداشته است.
یکی از مقامهای سوری گفت: «آخرین تیمی که مأموریت بازسازی پایگاه را داشت، دو روز پیش از آنجا رفته بود.»
مقامهای سوری افزودند که ترکیه بدون هیچگونه طرح خاصی علیه اسرائیل، به ارتش سوریه در ساخت پایگاههای مختلف در سراسر کشور کمک میکند. به گفته آنها، آنکارا میخواهد ارتش قدرتمند و توانمند سوری برای دفاع از کشور ایجاد کند.
یکی از این مقامها افزود: «ترکیه کنترل هر پایگاهی را در دست نمیگیرد.»
آنکارا در واقع بسیاری از پاسگاههای نظامی کوچکتر در شمال سوریه را بسته و در حال حاضر چندین پایگاه مستقر در این منطقه دارد.
حضور احتمالی ترکیه در ابوالظهور، برخلاف ادعای برخی مقامهای اسرائیلی، موازنه هوایی را تغییر نخواهد داد؛ چرا که این پایگاه از قبل هم بسیار به مرز ترکیه نزدیک بوده است.
مقامهای ترکیهای به میدلایست آی گفتند که اسرائیل از خط تلفن اضطراری که سال گذشته برای جلوگیری از حوادث نظامی بین دو کشور ایجاد شده بود، استفاده نکرده است؛ امری که خطر تشدید تنش را افزایش میدهد.
توماس باراک، فرستاده ایالات متحده در امور ترکیه و سوریه، به یک رسانه اسرائیلی گفت که این حملات «حامل خطر واقعیِ تنشزایی سریع به سمت رویارویی نظامی مستقیم میان اسرائیل با ترکیه و همچنین سوریه بود.»
باراک روز چهارشنبه گفت: «نیروهای ترکیهای اطلاع نداشتند که هواپیماهای اسرائیلی در راه آن پایگاه خاص در سوریه هستند، و به همین دلیل ممکن بود با این تصور که خودشان مورد حمله قرار گرفتهاند، جنگندههای خود را به پرواز درآورند.»
او همچنین در مصاحبه دیگری گفت که باید مکانیزم جدیدی برای رفع تنش میان سوریه، اسرائیل و ترکیه ایجاد شود.
میدلایست آی مینویسد که اما عدم استفاده اسرائیل از خط تلفن اضطراری نظامی موجود نشان میدهد که آنها بیشتر به دنبال تحریک ترکیه بودهاند تا اقدام با احتیاط.
یک مقام ترکیهای که نخواست نامش فاش شود، گفت: «واضح است که آنها میخواستند آنکارا را بترسانند. آنها با آتش بازی میکنند.»
یک منبع آگاه از آمادگی عملیاتی نیروهای مسلح ترکیه گفت که آنکارا از رادارهایی با توانایی نظارت بر فعالیتهای هوایی اسرائیل تا فاصله اردن برخوردار است و این حملات آنها را غافلگیر نکرده است. این منبع حدس زد که مقامهای آمریکایی نیز احتمالا ترکیه را از حمله قریبالوقوع مطلع کرده بودند.
پیامی به اردوغان
دو تن از مقامهای نزدیک به دولت ترکیه که به شرط عدم افشای نامشان سخن میگفتند، ابراز عقیده کردند که این حملات نه تنها به عنوان یک ترفند انتخاباتی، بلکه برای تضعیف اعتبار حمایت ترکیه از سوریه طراحی شده بود.
یکی از این افراد گفت: «پیمانهای مکه با پاکستان و عربستان سعودی، که اسرائیل از آن به عنوان یک محور سنی جدید یاد کرده است، نتانیاهو را در داخل کشور در موقعیت دشواری قرار داده است.»
وی افزود که اسرائیل همچنین در حال آزمایش دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده است که هم از دولت الشرع حمایت کرده و هم از توافق مکه استقبال.
منبع دوم گفت که اسرائیل اکنون رسما تأیید کرده است که حضور ترکیه در سوریه را به منزله تهدید تلقی میکند.
این مقام هشدار داد: «شاید اسرائیل انتخابات داشته باشد، اما ترکیه نیز در سال ۲۰۲۸ انتخابات دارد. این تنشها میتوانند عمیقتر شده و به تکرار حادثه سال ۲۰۱۵ منجر شوند که در آن آنکارا یک جنگنده روسی را سرنگون کرد.»
وی افزود که این حمله همچنین میتواند تلاشی برای ارسال یک پیام مستقیم به اردوغان باشد.
اردوغان آخر هفته گذشته فاش کرد که قصد دارد اواخر امسال به دمشق سفر کند؛ این نخستین سفر او از زمان سقوط اسد خواهد بود.
این منبع آگاه گفت: «این راهی است تا به اردوغان بفهمانند که آنها اجازه نخواهند داد او در سوریه احساس آسودگی خاطر داشته باشد.»
