وبسایت میدلایست آی در یادداشتی به قلم دیوید هرست، سردبیر این رسانه، چرخش ناگهانی دونالد ترامپ در قبال ایران و توافق کنونی را به معنای پایان رویای بنیامین نتانیاهو برای بازمهندسی خاورمیانه و ایجاد «اسرائیل بزرگ» دانسته است.
آیا ایران نوینی در پی این جنگ و توافق متولد شده است؟ مختصات این ایران نوین چیست؟ رامین پرهام، تحلیلگر سیاسی، در پاسخ به پرسش نیماد از ظهور «بناپارتیسم ایرانی» سخن میگوید.
تاریخ معمولا نه به شعارها، بلکه به نتایج قضاوت میکند. اگر این تفاهم بتواند از وقوع جنگ جلوگیری کند، زمینه کاهش فشارهای اقتصادی را فراهم آورد، امنیت منطقه را تقویت کند و راه را برای همکاریهای بیشتر بگشاید، میتوان آن را نمونهای از پیروزی عقلانیت بر تقابل دانست؛ پیروزی که شاید هیچ طرفی همه خواستههای خود را در آن به دست نیاورده باشد، اما همه از هزینههای سنگین شکست مشترک گریختهاند.
رسانههای آمریکا عصر چهارشنبه ۲۷ خرداد متن تفاهمنامه میان ایران و ایالات متحده را منتشر کردند که نشان میدهد، قرار است تحریم نفت و فرآوردههای نفتی ایران کاهش یابد، داراییهای بلوکه شده ایران آزاد شود و صندوقی معادل ۳۰۰ میلیارد دلار برای بازسازی ایران اختصاص یابد.
من آدم اهل فضل و دانشی را میشناختم که تا پیش از جنگ ۱۲ دوازدهروزه میگفت تمام آرزوی من دیدن خفتِ «اینها»ست! آخرهای جنگ او را دیدم که موضعی کاملا برعکس داشت. گفت: «وقتی به کشورم حمله کردند، دیدم خفت من و آنها یکی شده است.» برعکسش را هم دیدهام. کسی را میشناختم که تا چند سال پیش امام جمعه جابهجا میکرد, اما اکنون در تلویزیونهای فارسی زبان در حمایت از اسرائیل مناظره میکند.
روزنامه گاردین در سرمقالهای با استقبال از توافق ایران و آمریکا برای توقف ۶۰ روزه درگیریها، تأکید کرده که هرچند دیپلماسی، حتی اگر از سر مصلحت و محاسبه باشد، بر جنگ ترجیح دارد، اما دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، حق ندارد آن را به عنوان پیروزی خود جا بزند.
اعلام دستیابی ایران و ایالات متحده به توافقی برای پایان جنگ خشم مقامات اسرائیلی را به دنبال داشت که آن را «شکستی استراتژیک» برای اسرائیل میدانند. ایتمار بنگویر، وزیر امنیت ملی اسرائیل، از جمله این مقامات بود که صبح دوشنبه ۲۵ خرداد در شبکه اجتماعی ایکس نوشت اسرائیل هیچ تعهدی به توافق آتشبس میان آمریکا و ایران ندارد.
با اعلام رسمی توافق میان ایالات متحده و ایران، جنگی که از روز ۹ اسفند آغاز شده و تمام منطقه را شعلهور ساخته بود، پایان یافت، رخدادی که تهران و واشینگتن، هر دو آن را به مثابه «عصر جدیدی» در خاورمیانه دانستهاند.
یائیر لاپید، نخستوزیر پیشین اسرائیل و رهبر اپوزیسیون، با انتقاد شدید از توافق احتمالی ایران و ایالات متحده گفت که اسرائیل با این توافق به هیچیک از اهداف جنگی خود دست نخواهد یافت.
باراک راوید، گزارشگر ارشد وبسایت آکسیوس در گزارشی از توافق احتمالی میان ایالات متحده و ایران، آن را «جام زهر» برای بنیامین نتانیاهو دانست و نوشت که رهبری آمریکا به نتانیاهو گفته وقت پایان جنگ فرا رسیده است.
ساعاتی پس از آن که نخستوزیر پاکستان از احتمال نهایی شدن توافق میان تهران و واشینگتن تا ۲۴ ساعت آینده خبر داد، وزارت خارجه ایران امضای یادداشت تفاهم در روز یکشنبه را رد کرد و از احتیاط دراینباره سخن گفت. از سویی فرانسه خواستار آن شد که طرفین فرصت توافق را دریابند و امضا کنند. اما در همین حال جنگ لبنان همچنان ادامه دارد و نشانهای از توقف آتش در آن جبهه دیده نمیشود.
اکنون و در صدمین روز از جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران ،بریتانیا نه تنها به خوبی میداند که ادعای ترامپ در عدم نیاز به تنگه هرمز، یک بلوف بی اساس است، بلکه در بازگرداندن نظم و کارکرد تنگه هرمز، با آمریکا همراهیِ آشکاری نمیکند؛ و این، دقیقا آن قدرت منطقهای، جهانی و ژئوپلیتیک سه شاهراه کلیدی جهان معاصر است. این سه شاهراه، فقط مسیر عبور کشتیها نیستند بلکه سه کلیدِ یک قفلاند که ایدئولوژی، جغرافیا و تاریخ، آنها را در جیب دنیای اسلام و خاورمیانه قرار داده است.