در اغلب بحثها، مداخله بشردوستانه برای «نجات انسانها» یا «کاهش رنج» با یک فرض ساده آغاز میشود: هرچه رنج بیشتر، ضرورت مداخله بیشتر. اما این فرض اخلاقی برای تصمیمگیری کافی نیست. تجربههای چند دهه اخیر نشان میدهد شدت رنج، نه راهنمای قابل اتکایی برای مداخله است و نه پیشبینیکننده پیامد آن.
جمعی از چهرههای آکادمیک و فعالان جامعه مدنی در ایران و جهان، با صدور بیانیهای مشترک، نسبت به «پیامدهای ویرانگر» هرگونه مداخله نظامی در ایران و تداوم سرکوب معترضان در داخل کشور هشدار دادهاند.
وقتی از وضعیت سیاسی امروز ایران حرف میزنیم، یک واکنش آشنا بهسرعت خودش را نشان میدهد: «چرا مردم دوباره در جستوجوی یک ناجی هستند؟ چرا هنوز از اقتدار خوششان میآید؟ چرا به بازگشت سلطنت میاندیشند؟»
یک نهاد حقوق بشری مستقر در نروژ اعلام کرده است که دستکم ۲۶ نفر از بازداشتشدگان اعتراضات ضدحکومتی اخیر در ایران با خطر «قریبالوقوع» اجرای حکم اعدام روبهرو هستند.
تحلیل وضعیت در شرایط اندوه، ماتم و ناامیدی کاری بس دشوار است. لیکن تحلیلگر ناچار به تقسیم خود است: بخشی که سوگوار و خشمگین است و بخشی دیگر که لازم میداند بر تجربیات، نقصانها، ناکامیها، شکستها و البته مخاطرات تأمل کند. چرا که بدون تامل بر تجربیات تا ابد ممکن است در حلقۀ باطل خشونتی بیفرجام گرفتار آییم. در متن پیش رو تلاش میکنم آن بخش سوگوار را در دل نگاه دارم و آن بخش تحلیلگر را بیپردهپوشی به زبان آورم.
خوابی که مری شرلی دید، انگار رویای صادقهای است که باید جزء جزء برای ما اتفاق بیفتد. حتی تفسیرها و تحلیلهای آن بخشی از زندگی روزمره ما شده است، رویای مردی که از تکههای بدن مردگان ساخته شده، مردی که تمثال شر و شرارت نیست، اما نمیتواند از آن جدا باشد. او حتی نمیتواند با آفرینندهاش سر کند و دکتر ویکتور فرانکشتاین را تنها میگذارد تا تنهایی خودش را آغاز کند.
خبرگزاری رویترز در گزارشی به نقل از منابع مطلع نوشت، رهبری جمهوری اسلامی بهطور فزایندهای نگران آن است که حمله نظامی آمریکا بتواند بار دیگر اعتراضات گسترده مردمی را شعلهور کند و کنترل حکومت بر اوضاع داخلی را به خطر اندازد.
روزنامه شرق گزارش داده است که از آغاز اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، دستکم ۹ وکیل پایهیک دادگستری در شهرهای مختلف ایران بازداشت شدهاند. بر اساس این گزارش، دو وکیل در تهران، شش وکیل در شیراز و یک وکیل در مشهد بازداشت شدهاند و همزمان خبرهایی نیز از احضار تعدادی دیگر از وکلا منتشر شده است.
شبکه خبری الجزیره در گزارشی به اتهام مداخله خارجی در دور جدید اعتراضات در ایران میپردازد و میگوید «عملیاتهای مخفی» اسرائیل ادعای سوار شدن بر موج اعتراضات را تقویت کرده است.
روزنامه آمریکایی والاستریت ژورنال در گزارشی ردپای اعتراضات کنونی را در فروپاشی اقتصادی ایران و شتابی که بانک آینده به این فروپاشی داده، جستوجو کرده است.
هجده روز پس از آغاز اعتراضات در ایران، تحولات در روز چهارشنبه ۲۴ دی بیشتر حول تصمیمگیریها و فشارهای سیاسی و امنیتی غرب و تلاش ایران برای آمادهسازی خود در صورت حمله نظامی ایالات متحده است و در مهمترین آنها، کانال ارتباطی تهران و واشنگتن به حالت تعلیق درآمده و مقامات ایرانی نیز گفتهاند که «تا آخرین قطره خون» مقاومت خواهند کرد.
سیانان در یادداشتی به قلم فرید زکریا، تحلیلگر ارشد سیاست خارجی این شبکه، به این پرسش پرداخته است که آیا اعتراضات اخیر در ایران میتواند به فروپاشی جمهوری اسلامی منجر شود یا نه؛ پرسشی که با ادامه سرکوب خشونتبار معترضان، بار دیگر به کانون توجه رسانهها و محافل سیاسی بازگشته است.