نتانیاهو و ترامپ به ایران حمله نظامی کردند که طی آن هزاران نفر کشته شدند. اکنون فرح پهلوی گفته: «همیشه مخالف حمله به کشورم بودهام.»
تأکید او بر «همیشه» و «حمله نظامی» قابل توجه است. میتوان حرف او را این طور تفسیر کرد که: حتی اگر با حکومت ایران مخالف باشم و بخواهم آن را تغییر دهم، این تغییر نباید از طریق حمله نظامی خارجی تحمیل شود و نباید برای مردم و کشور ایران هزینه داشته باشد.
این در حالی است که رضا پهلوی (که ادعای رهبری گذار و انقلاب را دارد) ماههاست علنا و رسما از حمله نظامی به ایران حمایت کرده و مکررا از نتانیاهو و ترامپ خواسته که حملات خود به ایران را ادامه دهند.
سابقه نداشته است که فرح پهلوی چنین حرفی بزند و با چنین صراحتی در برابر رضا پهلوی مخالفتی اساسی داشته باشد.
فرح پهلوی، با الهام از مواضع کسانی که مخالف جنگ هستند و در هماهنگی با آنها، به صراحت از مواضع آنان دفاع میکند؛ کسانی که حمله نتانیاهو و ترامپ را محکوم کردهاند.
این موضع فرح پهلوی ابتکار و حرکت جدیدی است که او در شرایط موجود آن را ضروری دانسته و مطرح کرده است.
علت موضعگیری فرح پهلوی میتواند آگاهی به این امر باشد که اکثریت ایرانیان قاطعانه با تجاوز نتانیاهو و ترامپ مخالفند و این موضع خانم پهلوی تلاشی است که از خسارت و آسیب بیشتر به رضا پهلوی جلوگیری کند.
اما بزرگترین پیچیدگی حاصل از این موضعگیری، در قبال اختلافنظر بسیار جدی و زیربنایی فرح با رضا پهلوی است، و شواهد نشان میدهد که موضع فرح پهلوی برتری منطقی و تاریخی دارد و قابل تأملتر است.
بسیاری از نیروهای سیاسی ــ در چپ و راست، مذهبی و غیرمذهبی، حکومتی و غیرحکومتی ــ از چنین موضعی حمایت کردهاند. یعنی اینکه حتی اگر با حکومت ایران مخالف باشیم و بخواهم آن را تغییر دهم، این تغییر نمیتواند از طریق خشونت حمله نظامی خارجی، با کشتار و بیچارگی مردم، حاصل شود.
زمینه سیاسی، اجتماعی و اقتصادی مسئله روشن است. حمله نظامی نتانیاهو و ترامپ نهتنها هزاران نفر را کشت، بلکه از لحاظ اقتصادی موجب فقر و فلاکت مردم کوچه و بازار شد و اکنون هم میتواند زمینه خلأ سیاسی و جنگ داخلی را فراهم کند.
مخاطب خانم فرح نیز همین مردم کوچه و بازار هستند. او رسما به آنها میگوید که حمله به خاک ایران را تجاوز میداند و با آن مخالف است. قصدش این است که خود را از این تجاوز و طرفداران آن دور کند.
تأثیر این موضعگیری بر بلوک سلطنتطلب جدی است. بخشهایی از این بلوک که زیر بیرق اسرائیل راهپیمایی و فعالیت کردند و اراده خود را به دست نتانیاهو سپردند، اکنون میبینند که فرح پهلوی در برابرشان موضعگیری میکند.
آنها احتمالا سعی خواهند کرد این مسئله را با خنده و بیتوجهی، زیرسبیلی نادیده بگیرند و کوچک بشمارند. اما موضع فرح پهلوی، که عموما شخصیتی باهوشتر از رضا پهلوی شناخته میشود، اثر خود را دارد. موضعگیری اخیر وی شاید فرصتی باشد که این بخش از بلوک سلطنتطلب به اشتباه خود پی ببرد و شجاعت آن را داشته باشد که موضع خود را تغییر دهد.
شجاعتی مانند شجاعت همسر شاه سابق که سه فرزندش در نتیجه انقلاب ۵۷ گرفتار زجر و شکنجه روحی شدند، اما امروز دلیری آن را دارد که با حمله خارجی مخالفت کند.
*یادداشتهای منتشرشده در بخش دیدگاهها، الزاما بازتابدهنده نظرات رسانه نیماد نیست
