
جشن برنج؛ شامگاه یک جنبش
برنجپاشی در آبدانان ایلام کنشی نمادین از امتناع بود: نه غارت، نه تملک، بلکه «نخواستن» وضع موجود و جانشینهای ازپیشتحمیلشده؛ حضور جمعیِ فرودستان و بازتولید معنا در دل جنبشی گرفتار هم سرکوب حکومتی و هم گسستهای درونی.

برنجپاشی در آبدانان ایلام کنشی نمادین از امتناع بود: نه غارت، نه تملک، بلکه «نخواستن» وضع موجود و جانشینهای ازپیشتحمیلشده؛ حضور جمعیِ فرودستان و بازتولید معنا در دل جنبشی گرفتار هم سرکوب حکومتی و هم گسستهای درونی.

روز یازدهم اعتراضات ایران با تصاویر پارهکردن و پاشیدن کیسههای برنج در آبدانان ایلام، اعتصاب بازار تهران و تجمعهای اعتراضی در دهها شهر ادامه یافت. همزمان، انتشار فراخوانها و بیانیههای فعالان سیاسی از گسترش سطح سازمانیابی و موضعگیری حکایت میکند.

اعتراضهای سراسری در ایران در حالی دهمین روز خود را پشت سر گذاشت که بازار تهران بار دیگر میداندار بود و به صحنه اعتصاب و برخوردهای امنیتی تبدیل شد. مراکز درمانی هم به کانون تازهای از روایتهای متناقض و تنش امنیتی تبدیل شدند.

اعتراض خیابانی زمانی تداوم مییابد که «حسِ ما بودن» تقویت شود؛ حسی که از دل روایتهای مشترک ساخته میشود. شعار «جاوید شاه» میتواند به جای «نه» جمعی از سوی یک «ما» همبسته، به مرزی سیاسی تبدیل شود که همین «ما» را از درون دچار ترک میکند.

دونالد ترامپ و اعضای دولت او از لحظهای که نیروهای آمریکایی نیکلاس مادورو، را ربودند چندین کشور دیگر را تهدید کردهاند که دامنه این کشورها از کلمبیا، کوبا و مکزیک در قاره آمریکا گرفته تا گرینلند و ایران را شامل میشود.

اعتراضهای دیماه ۱۴۰۴ با هشدار تند غلامحسین محسنی اژهای رئیس قوه قضائیه وارد نهمین روز خود شد، روزی که از تهران تا ایلام، اراک، همدان، گیلان، آمل، لاهیجان، ساری، کرمانشاه، ملکشاهی و سمنان، معترضان به خیابانها آمدند.

جغرافیای شعارهای طرفدار سلطنت تصادفی نیست. این شعارها بهطور عمده در مناطقی شنیده میشوند که فارسیزبان، لُرنشین یا کاسپیناند، در حالی که در مناطق قومی حاشیهایتر و همچنین مناطق با اکثریت سنی تا حد زیادی غایباند.

اعتراضات در ایران برای هفتمین روز متوالی در حالی ادامه یافت که شهرهای حاشیهای همچنان صحنه خشونتهای بیشتری هستند، بهطوری که روز شنبه دستکم چهار نفر در هرسین کرمانشاه و ملکشاهی ایلام کشته شدند.

این بیانیه که به امضای چهرههایی چون مصطفی تاجزاده، نرگس محمدی، مصطفی ملکیان و جعفر پناهی رسیده است، خواسته اصلی معترضان را گذار از جمهوری اسلامی عنوان میکند و وعده نظمی دموکراتیک برای آینده ایران میدهد.

با هر طغیان، نام شهرهایی بر ما آشکار میشود که تا پیش از آن، چهبسا حتی به گوشمان نخورده بود. و اگر بخواهیم بنیان بحران و چرایی مسئله را توضیح دهیم، این حقیقت جغرافیایی بیش از هر عامل دیگری روشنگر است.

اعتراضات در ایران وارد ششمین روز خود شد در حالی که گزارشهای امروز بیشتر بر مراسمهای خاکسپاری کشتهشدگان و حمایت دونالد ترامپ از معترضان و تهدید به مداخله مستقیم، متمرکز بود.

این اعتراضات با وجود اینکه اعتراضاتی معیشتی جلوه میکند اما در آن بسیار بهندرت از مسائل رفاهی، عدالتطلبی، حقوق کارگر، حقوق بازنشستگان، حقوق اقلیتها، مسئله مرکز-حاشیه و… شنیدهمیشود.