شماری از چهرههای منتسب به جریانات روشنفکری دینی و ملی-مذهبی با انتشار بیانیهای از یکسو خشونت گسترده حکومتی در جریان اعتراضات اخیر در ایران را محکوم کردند و از سوی دیگر، مداخله خارجی.
این بیانیه که به امضای ۱۴ تن و چهرههایی نظیر علیرضا رجایی، عبدالعلی بازرگان، عبداکریم سروش و یاسر میردامادی رسیده است، بر ضرورت تشکیل کمیته حقیقتیاب بیطرف، برای تعیین تعداد دقیق کشتهها، زمان، مکان و چگونگی کشته شدن آنها تاکید کرده و به حکومت ایران نسبت به مجازات افراد بیگناه بازداشتشده هشدار داده است.
امصاکنندگان بیانیه تلاش کردهاند در هشت بند آنچه را که در جریان این اعتراضات گذشته است و همچنین زمینههای آن شرح دهند که این بندها با هشدارهایی به جکومت ایران همراه است و میگوید، «این واقعیتکه هر اقدام اعتراضی دستهجمعی به سرانجامی خونین منجر میشود نشانهای است بارز و غیرقابلانکار از بحران ساختاری و فقدان مزمن صلاحیّت در حلّ بحرانها».
شمار قربانیان این اعتراضات بهدلیل قطع اینترنت و مجاری ارتباطی و همچنین عدم شفافیت دولت ایران مشخص نیست، اما هزاران تن عنوان شده است. هرانا، ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر که مقر آن در آمریکاست، آخرین آمار کشتهشدگان را سه هزار و ۹۰ نفر اعلام کرده، و سازمان حقوق بشر ایران در نروژ نیز سه هزار و ۴۲۸ نفر. این میان آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، نیز در سخنان خود اذعان داشته که هزاران نفر کشته شدهاند، اگرچه او کشته شدن معترضان را به آنچه «گروههای تروریستی» و بیگانگان نامیده، نسبت داده است.
بیانیه یادشده اما با فرض درست بودن چنین ادعایی از نیروهای امنیتی و حکومت ایران برای ناتوانی در تامین امنیت انتقاد کرده و یادآورشده که تمام این سالها «به اسم برقراری امنیتْ آزادی ملّت سلب شده اما نه تنها امنیّت فراهم نشده که سلب آزادی مردم نیز خود مهمترین عامل ضدّ امنیتی کشور از کار در آمده است».
بیشتر بخوانید:
الجزیره: اتهام مداخله خارجی در اعتراضات ایران و نقش «عملیاتهای مخفی» اسرائیل
اکونومیست: بقای خونین و فروپاشی خشونتبار، دو سناریوی سیاه برای ایران
اعتراضات در ایران؛ قطع کانال ارتباطی تهران و واشنگتن و آمادهباش نظامی
اعتراضات در ایران؛ هفدهمین روز در سایه مواضع رهبران جهان و انتظار برای تصمیم ترامپ
اعتراضات ایران؛ «ترامپ گزینه مداخله نظامی را بررسی میکند»
این بیانیه، دولت اسرائیل را به «مداخله خشن» در اعتراضات اخیر ایران متهم میکند و میگوید: «سابقه ارهابگری اسرائیلِ پرمصونیّت با چنین گزارشهایی همخوانی دارد و اظهارات نتانیاهو و نیز برخی از مقامات سابق اسرائیل و آمریکا و همچنین گزارش رسانه گروه رجوی تأییدگر روایت مداخلهگرانه خشن خارجی برای سلب امنیت، هراسافکنی، جنایتگری و شهرآشوبی است.»
امضاکنندگان بیانیه سپس با هشدار درباره مداخله خارجی تاکید کردهاند که «سرنوشت ایران به دست ایرانیان رقم خواهد خورد و بس. و اگر استبداد داخلی سراسر محکوم است، سلطه خارجی نیز سراسر محکوم است.»
این بیانیه همچنین نسبت به برخی گروههای سیاسی خارجنشین و رسانههای خارج از کشور موضعی انتقادی دارد و آنها را متهم میکند که «با جلوه دادن اوضاع به گونهای که گویا حکومت در آستانه سقوط قطعی است، نهتنها واقعیتهای پیچیدهی میدانی را نادیده میگیرند، بلکه به نظر میرسد با خون مظلومان قصد معامله سیاسی و پیگیری منافع گروهی خود را دارند.»
امضاکنندگان بیانیه در ادامه خواستار گشودن هرچه سریعتر راه ارتباط مؤثر اینترنتی، رسیدگی به جرایم دستگاههای امنیتی از جمله خشونت نیروهای نظامی علیه معترضان، و تامین درخواستِ اقتصادی، سیاسی و اجتماعی بهحقّ معترضان شدهاند.
بند نهایی بیانیه میگوید: «امروز واقعیتی روشنتر از این نیست که اکثریّت قاطع مردم ایران خواهان حفظ استقلال، یکپارچگی، تمامیت ارضی، امنیت و آرامش کشور اند و در عین حال زندگی مادی و معنوی خود را از همه طرف دستخوش آشفتگی، فشار فزاینده، فساد نهادینه و تبعیض ساختاری میبینند بی آنکه آیندهای روشن یا حتی روایتی قانع کننده برای وضع موجود داشته باشند.»
دیگر امضاکنندگان بیانیه عبارتند از مسعود ادیب، رضا حاجی، حمید دباشی، امید صفی، حسن فرشتیان، حسین کاجی، محسن کدیور، حسین کمالی، داریوش محمدپور و حسن یوسفی اشکوری.
بیشتر بخوانید:
آنچه درباره پانزدهمین روز اعتراضات میدانیم؛ تصاویر کشتهها و احتمال حمله نظامی
چهاردهمین روز اعتراضات؛ گزارش میدانی از خاموشی دیجیتال و درگیریهای خونین
سیزدهمین روز اعتراضات؛ قطع گسترده اینترنت و تاکید خامنهای بر عدم عقبنشینی
فراخوان رضا پهلوی؛ تهران و شهرهای دیگر صحنه اعتراضات گسترده شبانه شدند
آنچه درباره دوازدهمین روز اعتراضات میدانیم؛ اعتصابهای سراسری و همصدایی هنرمندان و ورزشکاران
روز یازدهم اعتراضات ایران؛ گسترش اعتصاب بازار، و موج جمعیت در آبدانان
