هفتهای پس از اعتراضات خونین در ایران، مقامات ایرانی و رسانههای محافظهکار نیمه رسمی همچنان به تهدیدهای خود مبنی بر مجازات «بدون ارفاق» بازداشتشدگان ادامه میدهند و همزمان پروندههایی را علیه چهرههای اقتصادی، هنری و ورزشی و کسبوکارهایی که از معترضان حمایت کردهاند، گشودهاند که شاخصترین آنها محمد ساعدینیا، کارآفرین و مالک کافههای ساعدینیاست.
خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران، روز سهشنبه ۳۰ دی به نقل از مقامات قضایی گزارش داد که با دستور دادستانی تهران برای دهها چهره سرشناس و کسبوکار پرونده قضایی تشکیل شده است. این مجموعه به گفته فارس، شامل «۱۵ سلبریتی بازیگر و ورزشکار، ۱۰ نفر از بیانیهنویسان خانه سینما و ۶۰ کافه متخلف» میشود.
اسامی این افراد اعلام نشده اما خانه سینما روز ۱۸ دی با انتشار بیانیهای خشونت علیه معترضان را محکوم کرد. بیانیه این نهاد با لحنی صریح میگفت که مردم «جز خیابان هیچ مفر و مجرایی برای بیان اعتراضشان نمییابند» و در ادامه بر«عدم مشروعیت« و »غیرقانونی» بودن بهکارگیری خشونت علیه معترضان تاکید میکرد. این بیانیه هشدار داده بود همان مردمی که در مقاطع دیگر «تکریم» میشدند، «امروز سزاوار خشونت نیستند».
فارس توضیحی درباره مصادیق اتهام نداده و صرفا به گزارش خود این را اضافه کرده که اموال برخی از این چهرهها توقیف شده و اینکه آنها در صورت محکومیت «باید خسارات مادی وارده به مردم و اموال عمومی را از داراییهای خود جبران کنند».
یک روز قبل از این، غلامحسین محسنی اژهای، رئیس قوه قضاییه ایران، در شبکه اجتماعی ایکس نوشته بود: «کار اصلی ما در قوه قضاییه، پیرامون وقایع اخیر، تازه آغاز شده است.»
او همان روز در پست دیگری نوشت: «چنانچه بیجهت به فردی که قابل ارفاق نیست، ارفاق کردیم، آنگاه خلاف عدالت عمل کردهایم.»
بیشتر بخوانید:
اکونومیست: بقای خونین و فروپاشی خشونتبار، دو سناریوی سیاه برای ایران
الجزیره: اتهام مداخله خارجی در اعتراضات ایران و نقش «عملیاتهای مخفی» اسرائیل
اعتراضات در ایران؛ قطع کانال ارتباطی تهران و واشنگتن و آمادهباش نظامی
اعتراضات در ایران؛ هفدهمین روز در سایه مواضع رهبران جهان و انتظار برای تصمیم ترامپ
اعتراضات ایران؛ «ترامپ گزینه مداخله نظامی را بررسی میکند»
موج بازداشتها و توقیف هممیهن
این اظهارات در حالی است که سیزده روز از قطعی گسترده اینترنت در ایران که مانع اطلاعرسانی درباره اعتراضات خونین در کشور شده است میگذرد و گزارشها و روایتهای پراکنده حکایت از جو سنگین امنیتی و نظامی در شهرها و سرکوب مخالفان و منتقدان دارد.
روزنامه اصلاحطلب هممیهن که در گزارشی ابعاد سرکوب خونین اعتراضات را نشان داده بود روز دوشنبه توقیف شد و همزمان رسانههای دولتی از بازداشتهای گسترده در کرمان، اصفهان، مازندران، شیراز و بندرانزلی خبر دادند و مدعی شدند که «سرکردگان» آنچه که «اغتشاشات» مینامند، دستگیر شدهاند.
اعتراضات اخیر از خونینترین وقایع تاریخ معاصر ایران بهشمار میآید. آخرین آمار هرانا، ارگان خبری محموعه فعالان حقوق بشر در ایران که در آمریکا مستقر است، شمار جانباختگان این اعتراضات را ۳ هزار و ۹۱۹ نفر عنوان میکند و میگوید ۲۴ هزار و ۶۶۹ نفر نیز بازداشت شدهاند. سازمان حقوق بشر ایران، مستقر در نروژ، نیز کشته شدن دستکم ۳ هزار و ۴۲۸ نفر را تاکنون تایید کرده است.
به دلیل قطعی اینترنت و دیگر محاری ارتباطی و همچنین عدم شفافیت دولت، هبچ یک از این آمار را نمیتوان قطعی و مسلم دانست، اما علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، و همچنین محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، در سخنان خود به کشته شدن چندین هزار نفر اذعان داشتهاند. اگرچه آنها کشته شدن معترضان را به آنچه »گروههای تروریستی» و «هدایتشده از خارج» مینامند، منتسب کردهاند، اما گزارش شاهدان عینی و شواهد متعدد حاکی از استفاده تیروهای امنیتی و نظامی از فشنگهای جنگی علیه معترضان آنهاست.
اموال ساعدینیا در معرض توقیف
این میان گزارشها از خیز بلند حکومت ایران برای مصادره اموال محمدباقر ساعدینیا، کارآفرین سرشناس و مالک کافههای ساعدینیا، حکایت دارد. صفحه کافههای ساعدینیا در اینستاگرام اعلام کرده بود که برای روز ۱۸ دی ماه تعطیل است.
پیش از این شاهزاده رضا پهلوی فراخوان اعتصاب و اعتراض عمومی در این روز را داده بود و مقامات جمهوری اسلامی و رسانههای وابسته به آن با اشاره به همین مسئله حملات شدیدی را علیه آقای ساعدینیا انجام دادند، از آن جمله، مجتبی ذوالنور، نماینده نزدیک به جبهه پایداری، مدعی شد که شعبه کافه ساعدینیا در خیابان اندرزگو تهران، «محل فحشا و فساد آشکار» است.
این حملات در ادامه منجر به بازداشت محمد ساعدینیا در روز ۲۳ دی ماه شد و مقامات ایران او را متهم به «تشویق به اغتشاشات» کردند. همچنین خبر از باطل شدن پروانه کسب و مجوزهای فعالیت او رسید.
اما این همه ماجرا نبود. بلکه این میان تلاشها برای مصادره اموال او این کارآفرین نیز آغاز شده است. خبرگزاری فارس روز دوشنبه بخشی از اموال آقای ساعدینیا را فهرست کرد و نوشت که ارزش این اموال «تقریبا با خسارت مادی واردشده به پایتخت برابری میکند».
طبق فهرست فارس، این اموال شامل «مجموعه بینراهی تجاری مهروماه، یک برند سوهان، ۲ برند صنایع غذایی (آریا شهد و شکوه شهدنیک) و بیش از ۱۰ کافه در کلانشهرهای کشور» میشود که کارشناسان رسمی ارزش آن را «حداق ۲.۷ هزار میلیارد تومان» برآورد میکنند.
فارس یادآور شده که علیرضا زاکانی، شهردار تهران، هفته گذشته اعلام کرده بود خسارت مادی واردشده به شهر تهران حدود ۳ هزارمیلیارد تومان برآورد میشود.
جمهوری اسلامی سابقهای طولانی در مصادره اموال کارآفرینان و کسبوکارهای بزرگ دارد و بهویژه در سالهای اولیه پس از انقلاب ۱۳۵۷ بسیاری از آنها قربانی شدند از جمله خانواده لاجوردی (گروه صنعتی بهشهر)، حبیبالله القانیان، مؤسس صنایع پلاستیک و ساختمانسازی مدرن در ایران، و انتشارات امیرکبیر که از مهمترین و قدیمیترین مؤسسات نشر خصوصی ایران بود.
بیشتر بخوانید:
آنچه درباره پانزدهمین روز اعتراضات میدانیم؛ تصاویر کشتهها و احتمال حمله نظامی
چهاردهمین روز اعتراضات؛ گزارش میدانی از خاموشی دیجیتال و درگیریهای خونین
سیزدهمین روز اعتراضات؛ قطع گسترده اینترنت و تاکید خامنهای بر عدم عقبنشینی
فراخوان رضا پهلوی؛ تهران و شهرهای دیگر صحنه اعتراضات گسترده شبانه شدند
آنچه درباره دوازدهمین روز اعتراضات میدانیم؛ اعتصابهای سراسری و همصدایی هنرمندان و ورزشکاران
روز یازدهم اعتراضات ایران؛ گسترش اعتصاب بازار، و موج جمعیت در آبدانان
